Liên kết website
Sách bạn Văn
Phản hồi mới
PHAM CHAU ANH

Bình Luận của PHAM CHAU ANH

Cảm ơn Tác giả về bài viết tuy không dài nhưng quá đầy đủ thông tin. Tôi sắp đi Mông Cổ, tìm được bài viết này của Tác giả giống như một cẩm nang hướng dẫn đầy đủ.

Một lần nữa, xin được cảm ơn nhiều!
Phạm Thị Mộng Linh

Bình Luận của Phạm Thị Mộng Linh

Đến hôm nay tôi mới có duyên đọc được hết loạt bài này. Cảm ơn tác giả vô cùng.Tôi cũng đang tìm đọc các sách của anh
Ngoài ra tôi rất tâm đắc phần nói về cuốn Tây Du Ký, có lẽ là cơ duyên bây giờ mới đến để xác định với tôi 1 điều. Mà điều này thì chăc tôi khó có thể kể cho ai nghe vì thật là khó tin vì nó tâm linh , nó dính đến câu chuyện Thầy trò Đường tăng,và cơ bản tôi là người "chứng " qua điều đó. Chỉ sau khi đi Tây an ( tháng 4/ 2017), tôi có thể khẳng định chăc chắn 100% rằng, đó là sách của người Việt và đúng là Phật giáo đời nhà Trần, còn tại sao tôi khẳng định như vậy thì tôi chỉ có thể nói là do tâm linh dẫn dắt. Xin nói rằng tôi chỉ là người kinh doanh đơn thuần, không phải nhà nghiên cứu, có " ngộ" đạo cách đây 5 năm.
Một lần nữa xin cảm ơn Anh
Duy Minh

Bình Luận của Duy Minh

Nhiều lần đọc những bài viết của nhà văn, biết bác người xứ Đông cháu cũng cảm thấy đồng cảm như người đồng hương. Liệu có một ngày nào đó, Hải Dương và Hải Phòng có thể nhập lại làm một, cái tên Hải Đông có lẽ thích hợp hơn cả. Thật buồn là đến giờ nhiều người ở VN (bao gồm không ít người có uy tín trong các ngành văn hóa, giáo dục, sử học) và cả những người Việt sống ở hải ngoại vẫn cho rằng nhà Mạc ra đời là một sai lầm của lịch sử VN và Mạc Đăng Dung cắt đất cho ngoại bang! Hành động hạ mình có vẻ thái quá của Thái thượng hoàng nhà Mạc (lúc này ông không còn làm vua nhưng nhiều người không quan tâm chi tiết lịch sử này) sau này vua nhà Lê trung hưng lặp lại thì lại được sử quan triều Lê-Trịnh cho qua! Giờ đang sống trên mảnh đất Nam bộ vốn là đất cũ của Chân Lạp, cháu tự hỏi không có thế kỷ 16 với những biến động lớn thì liệu dân Bắc Hà chúng ta chỉ có mỗi cái chốn Hà Thành để tranh giành quyền cai trị lẫn nhau hết đời này qua đời khác thôi sao?
Nguyễn Việt Long

Bình Luận của Nguyễn Việt Long

Chi tiết "lãnh tụ cực tả của QDĐ Lão Trung Kha" viết sai tên. Chả có ai là Lão Trung Kha cả, đó là Liêu Trọng Khải.
Vũ Xuân Tửu

Bình Luận của Vũ Xuân Tửu

Tôi không rành về Lào cho lắm, nên không hiểu chế độ hiện nay như thế nào? Nhiều khi thấy thế giới phân loại các quốc gia cộng sản gồm 5 nước thì có Lào. Nhưng đọc một văn bản của Cộng đồng Châu Âu xếp loại 4 nước cộng sản trên thế giới thì không có Lào. Nghe nói, họ còn bảo VN sang mà đưa tượng ông cụ về đi.
Vũ Xuân Tửu

Bình Luận của Vũ Xuân Tửu

Mạn phép hóng hớt đôi điều:
Chữa bệnh kiết lỵ cho Bác ở Tân Trào có 3 người, gồm: y (bác) sỹ Paul Hauland (Mỹ), y tá Việt Cường và 1 bà lang người thiểu số do ông Chu Văn Tấn đón về.
Chăm sóc hằng đêm ở lán Nà Lừa do ông Võ Nguyên Giáp và Lê Giản (Tô Gĩ) thay phiên nhau.
Vũ Xuân Tửu

Bình Luận của Vũ Xuân Tửu

Bài hay, nhiều tình tiết hấo dẫn. Cám ơn tác giả. Đề nghị tham khảo thên 2 vấn đề sau:
Mục lV.1 a. Sau khi thống nhất 3 đảng, thì ông Trịnh Đình Cửu phụ trách BCH lâm thời.
Đoạn cuôi, ông Lê Hồng Phong học lý thuyết bay và thợ máy, chứ không phải là phi công.
Quang

Bình Luận của Quang

Thì ngay bây giờ người Việt vẫn chỉ là tiểu nhân: "Đi tắt đón đầu" chẳng qua là thích làm con buôn kiếm lời thay cho nhà sản xuất. Thế nên VN vẫn chưa sản xuất được máy móc thiết bị công nghệ cao mà chỉ biết nai lưng làm nông hay khai thác tài nguyên hay đi vay tiền để mua máy móc của nước ngoài. Hãy nhìn sang TQ xuất phát điểm không hơn ta nhiều mà nay hãy xem họ đang làm được gì: Tàu vũ trụ, máy bay, ô tô, xe máy, tàu cao tốc, tên lửa, máy siêu tính Tianhe nhanh nhất thế giới. Còn VN đang sản xuất cái gì?
Trần Minh Vũ

Bình Luận của Trần Minh Vũ

"Thị phi, phó dữ, thiên thu luận"
Thanh Minh

Bình Luận của Thanh Minh

Còn một điều mà tác giả chưa kể hết tội của cha con Hồ Quý Ly đó là tội làm chó săn cho giặc. Hai vua hậu Trần khi khởi nghĩa đều bị thất bại nguyên nhân chính là do cha con Hồ Quý Ly luôn dò xét tin tức rồi báo cho quân xâm lược. Súng thần cơ quân Trung Quốc đúc ra cũng để bắn vào quân dân Đại Việt. Tôi nghĩ phải xem lại những con đường mang tên Hồ Quý Ly. Có người còn dám so sánh Hồ Quý Ly với Trần Thủ Độ, theo tôi Trần Thủ Độ chỉ nói một câu " đầu thần chưa rơi xuống đất xin bệ hạ đừng lo" thì ông đã là người anh Hùng rồi. Sư so sánh đó quá khập khiễng.
Hồ thị quế

Bình Luận của Hồ thị quế

Mình Là Con Cháu Họ Hồ. CỤ Tổ Là Hồ Quý Tâm, Anh EM Hồ Quý Ly nhưng tài liệu trên mạng thì mình không rõ lắm. Mình Muốn biết Hồ Quý Ly có bao nhiêu người Anh em
ngân

Bình Luận của ngân

Rất chính xác rất có ích .
ngân

Bình Luận của ngân

Rất hay rất có ích ngày mai con có thể đến lớp và vượt qua môn lịch sử 1 cách dễ dàng con rất thích và rất cảm ơn nhà văn nguyễn xuân hương
Vũ Hoàng Hữu

Bình Luận của Vũ Hoàng Hữu

Gửi tác giả bài viết:
Dù lịch sử diễn ra theo chiếu hướng nào nhưng tôi nhận thấy vấn đề rằng: " Không ai có quyền phán xét công, tội của người khác". Mọi thứ chúng ta hiểu biết về Hồ Quý Ly chỉ là dựa trên những sử sách còn ghi lại ( mà cái này thì lại do ai đó ghi chép lại), nó không thực sự chính xác 100%. Vì theo tôi được biết thì sau khi nhà Minh xâm lược thì đã cho đốt, phá toàn bộ sách vở, ghi chép... vậy thì lấy gì ra để mà xác nhận những gì đã diễn ra trong thời đại trước đó là đúng. Còn về công hay tội của Hồ Quý Ly thì chúng ta cũng chỉ nên đưa ra " nhận xét của cá nhân" chứng đừng hùng hồn tuyên bố vậy. Tác giả có tài năng như Hồ Quý Ly không mà có quyền phán xét? Tác giả có chắc chắn rằng những gì tác giả đọc được, biết được là đúng với lịch sử không mà cho rằng những điều mình nói là đúng?
xuân phượng

Bình Luận của xuân phượng

Khoái đoạn bác viết về VCH quá đi. nhà cháu cũng mê VCH lắm ạ.
Lê Hải

Bình Luận của Lê Hải

Gửi trang những bài thơ của cụ Lê Quát do Lê Hải dịch
THƠ VĂN CỤ LÊ QUÁT

Ông Lê Quát, tự Bá Quát, hiệu Mai Phong, quê làng Cổ Định, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa, nay là làng Cổ Định, xã Tân Ninh, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Ông sinh năm Kỷ Mùi – 1319 và mất ngày 25 tháng 3 năm Bính Dần – 1386, thọ 67 tuổi. Ông là con trai thứ hai của Tể tướng, Luật Quốc Công Lê Thân. Trước khi mất ông giữ chức vụ Thượng thư hữu bật, nhập nội hành khiển ( Hữu Thừa tướng). Ông cùng với Phạm Sư Mạnh là những học trò giỏi của Vạn thế sư biểu Chu Văn An.
Đương thời, ông sáng tác nhiều thơ văn, nhưng đến nay đã thất lạc nhiều, chỉ còn lại 7 bài. Ngoài bài văn bia khắc ở chùa Thiệu Phúc, Bắc Giang, nay xin giới thiệu 6 bài thơ của ông :


1- ĐỒNG HỔ

Nhất song đồng hổ cứ thành ngu ( ngung)
Thủ hộ thiên hôn kỷ độ thu
Tinh dựng thú sơn kinh bách luyện
Uy phân nham điện thước song mâu
Thanh dương quái đản chung hề tín
Kim mã khoa trương khởi tức mâu
Cáp tự trung thần tâm thiết thạch
Uy thanh lẫm lẫm ngọa biên đầu.

Dịch nghĩa:

ĐÔI HỔ BẰNG ĐỒNG

Một đôi hổ đồng ngồi ở góc thành
Canh gác cung điện đã mấy thu
Chất đồng kết tụ ở núi Thú Sơn đã qua trăm lần luyện
Oai phong được chia sẻ từ chốn Nham Điện, sáng quắc đôi ngươi
Dê đá kỳ quái rốt cục tin làm sao được
Ngựa vàng khoa trương nào có gì đáng sánh đâu
Hổ hệt như kẻ trung thành, lòng sắt đá
Uy danh lừng lẫy nằm trấn ở chốn biên thùy.

Dịch thơ:

Đôi hổ bằng đồng gác cổng thành
Mấy thu cung điện nhuốm rêu xanh
Thú Sơn kết tụ trăm lần luyện
Nham Điện oai phong mắt sắc vành
Dê đá dị hình tin chẳng được
Ngựa vàng khoe mẽ sánh sao bằng
Hổ lòng sắt đá người trung nghĩa
Trấn giữ biên thùy lừng lẫy danh.

Lê Hải ( dịch)


2- ĐĂNG CAO

Lão khứ kinh trần lưỡng nhãn hôn
Đăng cao đốn giác sảng linh hồn
Mang mang đại dã khai lăng ấp
Lịch lịch quần phong biểu quốc môn
Diên vĩ bắc hồi thiên trụ trạng
Vân trung nam ủng đế cung tôn
Bảo nguyên tằng dự tùng triều tuyển
Lạc dục ân thâm khắc cốt tồn.

Dịch nghĩa:

LÊN CAO

Già rồi, hai mái tóc phủ mờ bụi kinh thành
Lên cao, bỗng thấy tâm thần sảng khoái
Đồng nội mênh mông, trải ra những gò ấp
Núi non lớp lớp phô lên cửa trước
Diên vĩ xoay về phương Bắc, trụ trời thêm oai vệ
Vân trung ôm lấy phía Nam, đế đô càng tôn nghiêm
Từng được triều đình tuyển dự vào Bảo Nguyên
Ơn sâu đào tạo còn khắc mãi trong xương cốt.


Dịch thơ:

Mái đầu mờ phủ bụi đời
Tâm thần sảng khoái níu trời lên cao
Mênh mông đồng ruộng, đầm ao
Núi non lớp lớp dựng cao trước thành
Diên Vĩ hướng Bắc oai danh
Đế đô tôn quý mây lành phương Nam
Bảo Nguyên từng được dự bàn
Ơn sâu đào tạo chan chan ghi lòng.

Lê Hải (dịch)



3- CƯU TRƯỢNG

Quân ân ưu lão lễ vưu thù
Khắc trượng vi cưu đại lực phù
Tước xuất hoa ưng toàn thể hoạt
Uyển thành cẩm dực nhất chi cô
Quá mi hạc tất cương tài thiểu
Tại thủ long hình vãn tiết vô
Chế thử khởi duy cầu bất ế
Phù nguy cấp cấp thị lương đồ.

Dịch nghĩa:

GẬY CHIM CƯU

Ơn vua ưu đãi người già, ban cho đồ vật rất đặc biệt
Gậy khắc hình chim cưu, sức đã lớn
Trổ nên ngực hoa, toàn thân sinh động
Uốn thành cánh gấm, đậu một cành lẻ loi
Gối hạc quá mày, sức lực trẻ nay đã giảm sút
Hình rồng ở đầu, không còn tiết lúc tuổi già
Làm chiếc gậy này há chỉ cầu ăn không nghẹn
Đỡ lúc nguy, giúp lúc gấp đó mới là ý tốt.

Dịch thơ:

Ơn vua ưu đãi tặng người già
Chiếc gậy chim cưu sức vượt xa
Cánh gấm uốn hình cành lẻ biếc
Toàn thân sinh động trổ đầy hoa
Gối chùng, chân mỏi không còn trẻ
Rồng khắc đầu cây lúc đã già
Gậy quý há cầu đừng mắc nghẹn
Đỡ đần nguy cấp ý sâu xa.

Lê Hải ( dịch)



4- NHẠN TÚC ĐĂNG

Thượng Lâm đăng chế dị tầm thường
Nhạn túc tài thành thất xích trường
Bàn để cao ngâm nghi hệ bạch
Song gian cước ảnh nhận bài hàng
Y hy hạc diễm lãnh đinh nguyệt
Ẩn ánh nga phi phiên tái sương
Kham tiểu tần cung thượng kỳ xảo
Bàn ly phi giáp chiếu Hàm Dương.

Dịch nghĩa:

ĐÈN CHÂN NHẠN

Đèn ở Thượng Lâm chế ra khác loại đèn bình thường
Chân nhạn làm dài đến bảy xích
Ngấn mỡ dưới đáy đèn nom ngỡ buộc dải lụa
Bóng chân trên cửa sổ, trông như xếp hàng
Lửa hạc cháy phảng phất như trăng lạnh trên bãi sông
Đàn ngài bay mờ tỏ như sương quay lượn nơi biên ải
Đáng cười cho cung nhà Tần thích sự kỳ xảo
Đèn ly được trong cung Hàm Dương mà thôi.


Dịch thơ:

Thượng Lâm chế tạo chiếc đèn hoa
Chân nhạn cao vời đã khác xa
Ngấn mỡ đáy đèn như dải lụa
Bóng soi cửa sổ dưới hiên nhà
Lửa mờ phảng phất trăng sông lạnh
Lũ bướm vần quay sương ải xa
Kỳ xảo cung Tần xem chẳng đáng
Hàm Dương leo lói ánh đèn nhòa.

Lê Hải ( dịch)




5- TỐNG PHẠM CÔNG SƯ MẠNH BẮC SỨ


Phiên âm:

Dịch lộ tam thiên quân cứ an
Hải môn thập nhị ngã hoàn san ( sơn)
Trung triều sứ giả yên ba khách
Quân đắc công danh ngã đắc nhàn.

Dịch nghĩa:

TIỄN PHẠM SƯ MẠNH ĐI SỨ

Anh lên ngựa qua ba ngàn dặm đường dịch trạm
Tôi trở về nơi núi non ở mười hai cửa biền
Anh đi sứ Trung triều, tôi là khách của mây nước
Công danh anh hưởng, tôi thì được nhàn nhã.


Dịch thơ:

Bài dịch I

Bác lên yên ngựa ba ngàn dặm
Mười hai cửa bể tôi về ngàn
Người đi sứ giả, người mây nước
Bác được công danh, tớ được nhàn.

Bài dịch II

Ba ngàn dặm trạm đường trường
Anh lên yên ngựa, tôi nương biển trời
Bước đường sứ giả dập dồi
Công danh bạn hưởng, còn tôi được nhàn.

Lê Hải ( dịch)




6- THƯ HOÀI ( Nhị kỳ)

( kỳ nhất)

Sự vụ như mao bệnh phục nhàn
Càn khôn vạn biến tĩnh trung khan
Song mai kiều bạn thu phong lão
Vô số hoàng hoa ánh dược lan.

( kỳ nhị)

Niên lai thế sự dữ tâm vi
Nhật vọng gia sơn phú thức vi
Thủy quốc thiên hàn kinh tuế mộ
Mộc lan hoa lão vũ phi phi.

Dịch thơ:

NỖI LÒNG

( bài một)

Việc đời tơ rối bệnh nằm nhàn
Thế sự vần xoay gương mắt khan
Đôi gốc mai già bầu bạn gió
Muôn cánh dược lan óng ánh vàng.

( bài hai)

Năm qua thế sự vẫn lánh xa
Ngày buồn diệu vợi ngóng quê nhà
E sợ cuối năm trời giá lạnh
Mưa chan, gió dội gốc lan già.

Lê Hải (dịch)
Lê Hải

Bình Luận của Lê Hải

Cụ Lê Quát, quê làng Cổ Định, huyện Nông Cống, Thanh Hóa - nay là xã Tân Ninh, huyện Triệu Sơn, Thanh Hóa. Cụ là con trai thứ hai của Cụ tổ nhà tôi. Cụ Tổ tên Lê Thân ( 1282 - 1367), đậu Bảng nhãn khoa thi Giáp thìn - 1304, đứng sau Mạc Đỉnh Chi ( Trạng Nguyên), làm quan trải 4 đời vua Trần : Anh Tông, Minh Tông, Hiến Tông và Dụ Tông. Chức vụ trước khi nghỉ hưu ( 70 tuổi): Nhập nội hành khiển khu mật viện đô kỵ sự - Tể tướng.
Cụ Lê Quát sinh năm 1319, mất năm 1386 ( thọ 67 tuổi). Mẹ của cụ là bà Đặng Thị Lý, quê làng Phủ Lý, Đông Sơn - nay là xã Thiệu Trung, Thiệu Hóa, Thanh Hóa. Cụ Lê Quát đậu Thái học sinh ( tiến sĩ) khoa thi 1340. Trong số 7 bài thơ của cụ còn lại đến giờ ( Lê Hải đã dịch), bài: Tống Phạm công Sư Mạnh Bắc xứ, cụ làm trước khi thi đậu.
Cụ Lê Quát có người con trai là Lê Giốc, cũng đậu Tiến sĩ. Năm 1373, khi giặc Chiêm thành đánh vào Thăng Long, Cụ Lê Giốc đang giữ chức An phủ sứ Thăng Long đem quân chống cự. Không may cụ bị giặc bắt được. Giặc bắt phải lạy, cụ không lạy còn chửi giặc luôn miệng nên bị giặc giết chết. Sau khi vua Trần Nghệ tông lên ngôi truy tặng cụ Lê Giốc tước hiệc: " Mạ trặc trung vũ hầu"...
Hưng Giảng

Bình Luận của Hưng Giảng

Tôi, năm nay đã 73 tuổi, nhớ hồi còn học cấp 1, 2 gì đó, học lịch sử thời chế độ miền Nam, có nói về Hồ Quí Ly, khi thua trận, 2 cha con đến Ải Nam Quan (tên gọi thời xưa, người Việt gọi là Ải Bắc quan mới đúng), quì xin nhà Minh tha tội, để xưng thần, lại có cả ảnh minh họa trong tập sách, rất ấn tượng. Gây cho tôi nỗi căm hận. Xin cao nhân cho ý kiến, có xác thực ko? Theo ý kiến riêng: một người tài giỏi gian hùng, vong quốc, trở thành anh hùng lưu danh cho dân tộc há để làm gương cho hậu thế ư!? Hiện ny tại Tp. Hồ chí Minh, có đường Hồ Quí Ly!
ngoclan

Bình Luận của ngoclan

bay gio co lay dan lam goc dau
ngoclan

Bình Luận của ngoclan

bay gio co lay dan lam goc dau
Linh tinh
Mỹ- Trung cưa xẻ

 Tôi có ý định viết một loạt bài về chiến tranh thương mại Mỹ -Trung. Về quan điểm, chỉ là phát triển các nhận định trong loạt bài "Trung -Việt vân vi" viết cách đây khoảng 1 tháng, khi mà cuộc chiến tranh Trung-Mỹ về thương mại chưa xẩy ra, thị trường chứng khoán TQ chưa đỏ rực và các chí sĩ Việt Nam còn hân hoan rằng Mỹ sẽ đại bại, nhưng tôi đã khẳng định 2 điểm chính: 1/ Đây là cuộc chiến tranh không đơn thuần thương mại, mà là cuộc đấu chính trị nước TQ khó mà chống được; 2/ Khi mà Mỹ bắt tay Nga, tình hình Trung bắt đầu tồi tệ và Trung lên đỉnh nhờ thương mại thì sẽ chết bắt đầu từ thương mại.

Khi tôi viết những dòng này, Trăm và Pu đang vờn nhau ở Phần Lan. Chắc rằng Tập đang nín thở theo dõi. Và, ờ một nơi gần, đệ tử của Tập cũng đang nhón gót ngển cổ nhìn. Cho nên, bài mở đầu này chưa nói gì trực tiếp đến Trung, mà theo dòng thời sự Mỹ- Nga để nhìn về thế tam quốc thời hiện đại.

1. Tam quốc luận.

Bắt đầu từ 1972, khi Kít và Ních sang uống Mao đài Bắc Kinh, tình thế thế giới bắt đầu thay đổi về chất. Kit sau đó viết hồi ký, nói rõ điều mà cả thế giới đã biết: Trước năm 1972, Mỹ có 2 kẻ thù, sau năm 1972, Mỹ chỉ còn 1 kẻ thù Liên Xô, và Mỹ đã biến TQ thành bạn. Mỹ muốn thông qua phát triển thương mại thị trường, hy vọng biến TQ thành một nước tự do dân chủ kiểu Mỹ. Trước đó, không có nước nào chống đỡ được với sức hấp dẫn của nền kinh tế thị trường mà không đổi màu xã hội và thay đổi chính quyền. Kết quả là Mỹ đã thu được thành quả bước đầu ngoạn mục: Liên Xô và hệ thống cộng sản Đông Âu sụp đổ, Mỹ và thế giới tư bản vào được thị trường khổng lồ của TQ. Nhưng một hệ quả mà Mỹ không mong muốn đã xuất hiện: nước TQ mạnh lên nhưng chế độ cộng sản TQ không đổi màu. Bắt đầu một hình thái rất ngang trái: Kẻ thù lâu đời (Liên Xô) đã chết, người bạn mới (TQ) có tiềm năng để trở về vị trí kẻ thù cũ và chu kỳ này sẽ báo hiệu sự khốc liệt hơn.

Nước Nga sau chế độ cộng sản, thời Enxin, tồn tại tương quan với nước Mỹ như một kẻ quy hàng. Không quy hàng sao cưa hết vũ khí, chịu giải giáp vũ khí mang về Mỹ, chấp nhận một xã hội dân chủ đa đảng văn minh phương Tây. Nước Mỹ có một thời gian sống trong đỉnh vinh quang, trong một thế giới đơn cực. Người Mỹ muốn làm gì là làm thôi. Chính niềm kiêu hãnh Mỹ khiến các tổng thống Mỹ, giới quân sự Mỹ, các nhà tư bản cá mập Mỹ ngủ tít trong mê sảng là người cai trị thế giới. Trong thời gian này, nước Nga và Trung đang mài nanh vuốt, âm thầm luyện công. TQ với câu thần chú "giấu mình chờ thời", nước Nga với Putin đầy âm mưu gián điệp. Ở vào cuối trào lên đỉnh của Mỹ, Mỹ đã can thiệp vào Trung Đông, Nam Tư là những nơi có chính quyền hướng về Nga, Trung, cũng là nơi Nga, Trung lăm le đầu tư vào đó. Cuộc can thiệp thành công. Nhưng đó có thể là chiến thắng cuối cùng của thời đơn cực.

Nước Mỹ 8 năm của Obama có thể là thời gian Mỹ tiếp tục ngủ quên trong chiến thắng. Trong 8 năm này, gấu Nga của Pu đã bắt đầu gầm rú, rồng Tàu của Tập bắt đầu làm mưa làm gió. Người Mỹ bắt đầu ngộ ra, cái thế giới của họ vốn làm chủ đang dần biến đổi, vùng thoát ra khỏi ảnh hưởng của họ. Biểu hiện phũ phàng là Nga diễu võ dương oai ở Crim, Syri và TQ coi biển Đông là ao nhà của họ. Đỉnh điểm của thế tam cực là tại Đại hội Đảng Trung Quốc, hoàng đế Tập lên ngôi và công khai tuyên bố kế hoạch trở thành kẻ thay thế Mỹ thống trị thế giới vào năm 2049. Tập còn ngạo nghễ hoạch định đường đi nước bước, nào là kế hoạch “Made in China 2025”, nào là kế hoạch “Một vành đai, một con đường”, dùng đồng tiền nợ bắt chẹt các nước nhỏ để thôn tính đặt căn cứ quân sự… Có thể thấy, nước Mỹ đang “lâm nguy” vì có một nước thách thức vị trí siêu cường của họ. Nước đó là TQ chứ không phải là Nga. Nhưng không phải ai cũng nhận ra điều ấy ngay. Trăm là một tay tư bản lão luyện, chắc đã rút ra kết luận, dùng đòn thương mại với Nga, càng làm cho Nga mạnh lên, đơn giản vì Nga có hệ thống kinh tế khá độc lập với Mỹ. Vậy thì không lẽ dùng vũ khí nóng với nước Nga, trong khi đó, nước Nga chỉ cần làm kẻ số 2 chứ không cần làm số 1.

Có thể thấy, xã hội Mỹ, chính giới Mỹ và báo chí Mỹ và NATO lại là tầng lớp bảo thủ nhất trong việc nhận định bạn thù. Từ lâu, nước Mỹ xây dựng hình ảnh một kẻ thù lâu dài, kẻ thù nguy hiểm là Nga Xô. Từ năm 1917, nước Nga (Liên Xô) đã ăn vào tiềm thức người Mỹ là con ngáo ộp kinh khủng. Có kẻ thù này, chính là yếu tố kích cầu tư bản Mỹ. Không có kẻ thù, những tư bản cá mập lái súng sẽ thất nghiệp, không có kẻ thù Nga, nước Mỹ còn nghĩa lý gì trị vì thế giới. Có thể nói, nhiều thế hệ Mỹ đã quen coi Nga là kẻ thù rồi. Đặc biệt, nếu Nga không còn là kẻ thù, thì Nato có lý gì tồn tại?

Người Mỹ và đồng minh, trừ Trăm, đang mắc vào một căn bệnh rất nan giải, đó là căn bệnh “tình cảm bạn thù”. Người Mỹ chưa quen với việc tổng thống của họ bất ngờ bảo rằng, Nga là bạn và TQ là thù. Năm 1972, Nic và Kit có vẻ lôi kéo TQ khá dễ dàng, nay Trăm đảo ngược vị trí của TQ và Nga thì không dễ. Từ khi Trăm làm tổng thống, khá nhiều người Mỹ đã làm một việc rất lạ là ném đá vào dự kiến xích lại gần Nga của Trăm. Chỉ có Trăm là lo lắng nước Mỹ sẽ không còn vĩ đại nữa. Ai sẽ vĩ đại thay Mỹ? Đó là TQ.

Cuộc gặp Trăm- Pu chắc bước đầu chưa có kết quả gì cụ thể, nhưng nó có một ý nghĩa rất quan trọng. Nó phát ra thông điệp cuộc chiến Mỹ -Trung sẽ khốc liệt và ít có nhượng bộ đến khi TQ quy hàng. Nó cũng cho thấy nước Mỹ cần bạn bè trong cuộc chiến thương mại với TQ. Có lẽ, cuộc gặp 2018 của Trăm- Pu sẽ đi vào lịch sử, như là sự xoay chiều mà năm 1972 chính người Mỹ đã tạo ra.

2. Thương mại hay chính trị?

Người ta thường bị đánh lừa vì câu chữ. “Chiến tranh thương mại Mỹ- Trung” ư? Đó là câu chữ khiến mọi người liên tưởng đến các cuộc chiến tranh thương mại mà Mỹ đã phát động trong quá khứ gần, tức là khoảng gần 100 năm nay.

Khoảng những năm đầu 193x, tổng thống Mỹ Hoover đã đánh thuế 20.000 mặt hàng để bảo vệ nông dân Mỹ khi nền sản xuất Mỹ đang suy thoái, kết quả là kinh tế Mỹ rối loạn, kinh tế thế giới lâm vào đại khủng hoảng, thương mại toàn cầu sụp đổ cho đến 1934. Năm 198x, nước Mỹ thời Reagan lại tuyên bố chiến tranh thương mại, đánh thuế lên 45% xe ô tô, mô tô và 100% sản phẩm điện tử chủ yếu từ Nhật. Kết quả là nước Mỹ có thắng lợi, nhưng không nhiều, nước Nhật có thua, và thua thảm. Vì lúc đó nước Nhật đang ngấp nghé chiếm vị trí số 1 của kinh tế Mỹ, sau cuộc chiến thương mại, Nhật tụt xuống thứ 3 và coi như quy hàng cho đến nay.

Những được và mất khi gây chiến tranh thương mại, đã được nhiều chuyên gia mổ xẻ. Người cho rằng Mỹ sẽ thua thì chủ yếu lặp lại kinh nghiệm 193x, người cho rằng Mỹ sẽ hòa, cả thế giới sẽ cùng thiệt, thì mổ xẻ kinh nghiệm 198x. Theo tôi tất cả cùng chưa đúng.

Những năm trước, 193x, 198x, nước Mỹ gây chiến thương mại,trước hết cứu nền sản xuất đang suy thoái, bị động bắt buộc phải cứu nền kinh tế Mỹ và điều rất quan trọng, đó là các cuộc chơi thuần túy thương mại, trong cùng một hệ thống thế giới thị trường tư bản, có cùng các thông số chung. Các nước không có kinh tế thị trường năm 193x không tham gia, các nước khác biệt về hệ thống quản lý kinh tế (khối XHCN) đứng ngoài cuộc chơi năm 198x.

Ngày nay, tổng thống Trăm không bắt buộc phải cứu nền kinhh tế. Thâm hụt thương mại với Trung Quốc diễn ra từ lâu, và nó ảnh hưởng không tức thời đến kinh tế Mỹ. Ngoài ra, dường như chuẩn bị cho cuộc chiến thương mại, Trăm đã giảm thuế cho các doanh nghiệp, làm các biện pháp kích thích khiến tăng trưởng kinh tế Mỹ rất khả quan, tỷ lệ thất nghiệp thấp. Lãnh đạo kinh tế đầu nhiệm kỳ của Trăm được coi là thành công. Vậy nhưng Trăm vẫn tuyên bố chiến tranh với Trung. Đó là một việc đã được hoạch định trước, và nó xuất phát từ cách nhìn, cách đánh giá thế giới của Trăm. Với Trăm, đây là việc làm cho nước Mỹ giữ chắc vai trò bá chủ thế giới đang bị Trung Quốc thách thức. Nước Mỹ đang có nguy cơ không phải là suy thoái, mà là nguy cơ mất vị trí bá chủ. Đó là một cuộc đua tranh chính trị với một nước TQ không có kinh tế thị trường. Đó là cuộc chiến “ai thắng ai” theo ngôn ngữ các nhà cộng sản cuồng nhiệt, cuộc đấu giữa 2 hệ thống chính trị khác nhau.

Do đó, cuộc chiến thương mại Mỹ Trung lần này của Trăm sẽ gay go và khốc liệt hơn của Hoover và Reagan rất nhiều. Để chĩa mũi nhọn vào Trung, Trăm phải có biện pháp không căng thẳng với Nga để giải quyết các vấn đề của thế giới. Theo dõi thời sự sau cuộc gặp Mỹ- Nga, đủ thấy nước Mỹ đang chia rẽ kinh khủng như thế nào. Những toan tính của Trăm có tính toàn cầu, sẽ thay đổi cả thế giới vốn đã định hình dần dần từ năm 1972, nên cuộc chiến có nguy cơ rất ác liệt. Những trả đũa của TQ đánh thuế vào các mặt hàng cũng đều có toan tính chính trị, ví dụ TQ chọn đỗ tương để đánh thuế, là sản phẩm của những bang truyền thống ủng hộ đảng Cộng hòa. Hậu quả của cuộc chiến này, trước hết đánh vào đối nội của Mỹ và TQ. Với Mỹ, có thế khả năng tái cử của Trăm bị thử thách, với TQ, khả năng xã hội TQ bắt đầu có mầm mống rối ren. Nền chính trị nước nào có khả năng tự chữa sai lầm tốt hơn sẽ thắng. Nước Mỹ có thể chưa hiểu Trăm, nhưng rồi cái nhìn trì trệ về thế giới sẽ qua đi, thì nước Mỹ vẫn sẽ vẫn tìm cách bá chủ thế giới. Nước TQ, có thể chế độ chính trị sẽ hà khắc hơn, và tiềm ẩn gây bất ổn, đó là mầm mống khiến TQ sụp đổ.

Một biểu hiện khác để thấy cuộc chiến Mỹ Trung không đơn thuần là thương mại. Đó là sự cạnh tranh công nghệ. Qua việc làm ăn với Mỹ, nước TQ đã tìm cách chiếm dụng, sao chép công nghệ của Mỹ, dẫn đến cạnh tranh toàn diện về quân sự, công nghệ mới, vật liệu mới, khả năng làm chủ không gian… Mỹ đã nhìn thấy điều này, chỉ có đến Trăm mới kiên quyết với Trung Quốc. Vụ việc ZTE có thể là một ví dụ mà Mỹ đưa ra một thông điệp với TQ, chỉ cần một cú cấm vận, ZTE phải đầu hàng.

Vậy cuộc đấu Mỹ Trung thắng thua sẽ như thế nào? Mỹ cũng sẽ thất bại, nhưng đó là sự thất bại họ tính trước, để TQ nhận thất bại lớn hơn, tương tự như tương quan Mỹ- Nhật năm 198x. Tuy nhiên, TQ có hệ thống chính trị khác, có thị trường không hoàn toàn và vẫn bị Nhà nước khống chế, thì những thất bại không lường trước được sẽ xuất hiện. Cái đích của Mỹ là sự bá chủ thế giới, đây là cuộc chiến không có thương lượng, chỉ có chấp nhận đầu hàng và chiến thắng mà thôi.

3. Tiền múa chúa cười

Tôi hay tránh những tranh luận về việc chiến tranh thương mại Mỹ- Trung ai thắng ai thua. Nhiều người hay đưa cảm tính vào nhận định. Người Việt hiện nay có hai phái lớn, cuồng Mỹ và cuồng Nga, và hầu hết họ đều ghét TQ. Không khó đoán nhiều người muốn/đoán Mỹ sẽ thắng. Chỉ đơn giản: Mỹ mạnh. Nhưng cụ thể mạnh cái gì, mạnh như thế nào? Thương mại chứ có đọ súng đâu. Ở đây tôi cố gắng trình bày quan điểm của tôi một cách phổ thông, để các bạn chưa có điều kiện đọc/học về kinh tế cũng có thể hiểu. Chiến tranh thương mại hay kinh tế, công nghệ, cuối cùng cũng lấy thước đo là đồng tiền. Nước nào có đồng tiền mạnh thì nước đó có nhiều khả năng thắng hơn.

Trước hết nói về chế độ tiền tệ của thế giới. Lịch sử chế độ tiền tệ thế giới trải qua nhiều hình thức, có thời gian coi vàng là căn cứ để xác định tỷ giá hối đoái giữa các nước, hoặc coi vàng như tiền tệ. Nhưng ngày nay, rõ ràng là không phải như vậy.

Từ năm 1944, có cái hiệp ước gọi là Bretton-Wood quy định quan hệ tiền tệ thế giới, nhiều điều khoản chi tiết, nhưng quan trọng nhất là lấy đồng USD làm chuẩn với tỷ giá dao động rất nhỏ, coi như cố định, còn đồng USD lấy bản vị vàng 35USD= 1ounce vàng nguyên chất. Nói nôm na, các đồng tiền của thế giới tư bản đã coi như lấy bản vị là đồng USD, công nhận vị trí chuẩn, bá chủ của đồng USD. Chế độ này dẫn đến phá giá đồng USD do đồng USD được coi là tiền quốc tế, buộc phải thả nổi tỷ giá từ năm 1971 (từ đó việc bản vị vàng của USD bị phá vỡ). Từ 1976 đến nay, IMF cố gắng thiết lập một chế độ tiền tệ mới (hiệp ước Jamaica), lấy bản vị là một đồng tiền chuẩn, gồm nhiều đồng tiền mạnh làm căn cứ để tính. Song hiệp ước Jamaica chưa bao giờ được thi hành hoàn toàn. Khi thành lập Liên minh châu Âu 1979, đồng Euro cũng được lấy làm chuẩn tiền châu Âu, thiết lập một bản vị mới, tuy nhiên, đối ngoại, châu Âu vẫn phải lấy USD làm chuẩn. Tóm lại, dù cho nhiều lần cố gắng thiết lập, thì đồng USD vẫn coi là bản vị của các đồng tiền như tinh thần Bretton-Wood, chỉ khác là tỷ giá giờ đây thả nổi theo thị trường mà thôi (còn gọi là chế độ BW2).

Có một câu hỏi, đồng USD lấy bản vị là gì? Giờ đây, chuyện 35 USD= 1 ounce đã đi vào dĩ vãng, đồng USD tiếp tục vai trò bá chủ, làm chuẩn cho quan hệ tiền tệ thế giới, là mốc tính giá của hầu hết các nước khi làm ăn buôn bán trong cơ chế thị trường. Vậy thì cái gì quy định sự chuẩn mực của USD?

Đến đây, vấn đề động đến cái gọi là FED. Điều tiết thị trường tiền tệ Mỹ do Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED), thông qua các công cụ: mua bán trái phiếu chính phủ, quy định tỷ lệ dự trữ bắt buộc và điều chỉnh lãi suất chiết khấu. Hiểu chuyện này đến cùng không đơn giản. Phải có hình ảnh nào đó dễ dễ để hiểu tính chất của nó. Chính là câu hỏi trên đây: Cái gì quy định sự chuẩn mực của USD? Hay nói cho dễ hiểu, một trường hợp của nó là USD không còn bản vị vàng thì bản vị gì? Bản vị vàng là khi nhà nước dự trữ vàng lượng A, thì phát hành tiền lượng B. Khi vàng tăng/giảm lên A1, thì phát hành tương ứng B1… Nay tài sản của nước Mỹ là A, thì có lượng B đồng đô la lưu hành. Khi tài sản tăng/giảm lên A1, thì có lượng tiền B1 tương ứng. Việc phát hành thêm B1-B là do… FED. FED không bảo phải in thêm tiền, mà họ điều tiết bằng 3 công cụ trên đây. Cho nên, mỗi khi FED tăng lãi suất, các thị trường tiền tệ nháo nhác cả lên, lạm phát, tỷ giá từ đó mà biến chuyển.

Hãy hình dung là nếu chính phủ Mỹ bán trái phiếu cho một bên khác, thì đồng USD thu về để đầu tư, lúc đó phía Mỹ ghi Nợ vào tài sản, từ đó sản sinh tiền. Nói cách khác, đồng USD lấy bản vị là tài khoản Nợ. Nói trắng ra, nước Mỹ in tiền cho thế giới dùng và thế chấp bằng sự phát triển của nước Mỹ. Đối với một tổng thống My như Trăm, thì coi cả thế giới là một doanh nghiệp, hội đồng quản trị là chính phủ Mỹ, cũng không có gì ngoa lắm.

Khi tuyên bố chiến tranh thương mại với TQ, nước Mỹ hoàn toàn kiểm soát đồng USD, mà đồng Tệ của TQ chưa thể thay thế được đồng USD, thì đồng Tệ không có sức lực gì để chống đỡ. TQ đã phá giá đồng tiền để kích thích xuất khẩu trong điều kiện thuế má cao, lập tức dòng vốn bị rút ra, thị trường chứng khoán đỏ mầu cách mạng, tài sản của TQ xẹp xuống. Trong khi niềm tin vào đầu tư Mỹ vẫn vững, đồng USD vẫn mạnh, thị trường chứng khoán Mỹ không hề hấn gì. Nếu TQ bán tháo trái phiếu Mỹ thì càng bị lỗ. Thị trường chứng khoán là hàn thử biểu của nền kinh tế, biểu hiện của sức mạnh yếu của đồng tiền. Thời gian qua, nhìn vào đó, chả ai nói ngược được. Chiến tranh thương mại Mỹ- Trung, thực chất cũng là keo vật của USD và Nhân dân tệ. Những đồng USD có hình rất nhiều tổng thống Mỹ, đồng Tệ chỉ có hình một ông Mao. Nhiều đánh một, chả chột cũng què.

Tìm hiểu sức mạnh đồng tiền, còn một yếu tố nữa có thể chi phối sức sống của nó. Với Mỹ, Giám đốc FED do Tổng thống bổ nhiệm, nhưng Tổng thống Mỹ không thể chi phối việc điều tiết bằng công cụ tiền tệ. Tổng thống Mỹ không thể can thiệp FED tăng hay giảm lãi suất, hay không thể quy định được tỷ lệ dự trữ bắt buộc. Như thế, đồng USD vận hành hoàn toàn theo quy luật thị trường, đó là quy luật khách quan, vượt ra ngoài ý chí hành chính. Trong khi đó, đồng Tệ được điều tiết từ Nhà nước, mà có lẽ từ Bộ Chính trị Đảng CSTQ. Đồng Tệ khó sửa chữa sai lầm hơn USD khi điều tiết, ít nhậy cảm với thị trường khách quan hơn so với USD. Thực tế, thời gian qua đã chứng minh điều đó.

Dân gian Việt Nam từ xa xưa đã biết quy luật về sức mạnh đồng tiền. Trạng Quỳnh nói: Tiền múa chúa cười. Đồng USD múa được, vì nó có quyền múa điệu nào tùy nó, thì chúa Mỹ cười thôi. Các đồng tiền khác, kể cả Tệ, múa theo đồng USD, không thể tự múa, thì múa kiểu gì cũng bị USD chi phối.

4. Ruồi muỗi thương đàm

Có một câu hỏi thời sự: Mỹ Trung thương chiến thì Việt Nam ảnh hưởng gì? Câu trả lời về mặt đại cương là rất dễ. Nhưng đi vào chi tiết thì hơi rắc rối.

Phàm là cuộc chiến nào cũng có 2 chủ soái, kéo theo đám đi theo, thành ra 2 phe. Nếu anh ở trong phe nào thì hưởng thành quả của phe đó. Nhưng ngày nay chiến tranh thương mại không rõ rệt như chiến tranh quân sự. Đồng minh với anh thắng thì ít tồi tệ hơn, còn đồng minh với anh thua thì rất tồi tệ. Nhìn chung là thế. Khi anh ở phe thắng thì nhiều cơ hội hơn, còn ở phe thua thì quẫn bách, ít cơ hội. Thế thôi. Từ đó mà suy ra Việt Nam như thế nào.

Đi vào những chuyện cụ thể thì phức tạp hơn nhiều. Chiến tranh thương mại Mỹ Trung xảy ra, thương mại thế giới tất yếu ảnh hưởng, có thể suy thoái. Không nước nào cơ chế thị trường nằm ngoài ảnh hưởng ấy. Việt Nam là nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào xuất nhập khẩu, tất nhiên sẽ bị ảnh hưởng nhiều hơn các nước khác. Năm 2017, kim ngạch xuất khẩu khoảng trên 213 tỷ đô, nhiều nhất sang Mỹ hơn 41 tỷ, sang TQ hơn 35 tỷ (số lấy tròn cho tiện). Mỹ không chiến tranh thương mại với VN, phần lớn hàng VN xuất sang Mỹ là nông sản và công nghiệp nhẹ, nhưng vì Mỹ đánh thuế hàng nhập của TQ và các nước khác là các loại hàng nguyên liệu, khiến cho chi phí sản xuất tăng lên. Kim ngạch nhập khẩu của VN từ TQ rất lớn (58 tỷ), và nhập hàng nguyên liệu từ các nước phát triển, nên vẫn những hàng hóa đó, kim ngạch nhập khẩu sẽ tăng lên, tạo một vòng xoáy nâng giá thành sản phẩm, giảm hiệu quả kinh tế. Đó chỉ là một nhánh rất nhỏ, ví dụ về ảnh hưởng xấu. Kể cả Mỹ có thắng lớn đi chăng nữa, thì nước Mỹ vẫn vĩ đại một mình chứ không chia sẻ chiến thắng cho ai.

Ảnh hưởng lớn nhất không phải là lĩnh vực xuất nhập khẩu với các con số thống kê (lĩnh vực mà 2 nước Mỹ Trung trực tiếp tuyên chiến) mà là ảnh hưởng đến thị trường tài chính, các cân đối vĩ mô và điều hành kinh tế. Thị trường chứng khoán TQ đỏ rực, lập tức ở VN và các nước châu Á cũng không thể bàng quan. Việt Nam là nước quan hệ kinh tế khá chặt với TQ, ảnh hưởng tâm lý với các nhà đầu tư khá dữ dội. Họ bắt đầu rút vốn và cảnh giác nghe ngóng. Cộng với tính chu kỳ một cách khách quan và không khí chính trị “đốt lò”, mà chứng khoán VN mất khoảng 300 điểm. TQ bay 3000 tỷ đô tính từ 06/7, thì VN cũng mất tiền hàng trăm tỷ.

Từ khi nhen nhóm chiến tranh thương mại, TQ đã tính đến chuyện chuyển hàng xuất khẩu đi Mỹ theo đường vòng. Thủ đoạn láu cá là các tỉnh biên giới lập các khu chế xuất dãn nhãn “Made in Vietnam”. Có tin đồn, có doanh nghiệp VN đã nhập nhôm TQ trung chuyển để xuất đi đâu đó, chắc là “tráng men” xuất xứ để xóa nhãn Made in China. Sức ép chịu ảnh hưởng dây chuyền kiểu domino từ Trung Quốc là rất lớn. Sức ép lôi kéo VN vào vòng ảnh hưởng của TQ càng tăng lên. Vì cuộc chiến thương mại Mỹ Trung không đơn thuần là kinh tế, mà là cuộc đấu chính trị, “ai thắng ai” giữa hai hệ thống chính trị, nên nguy cơ cao VN bị cuốn vào cuộc chiến chính trị với nước Mỹ, thì đó là một tổn thất lớn nhất, không có con số thống kê kinh tế nào sánh được.

Ví dụ về nhận định trên đây, có thể thấy rằng, trong cơn khó khăn do hậu quả chiến tranh thương mại, TQ sẽ không đủ vốn để đầu tư ở nước ngoài như toan tính ban đầu, những dự án trong đại sự “Một con đường, một vành đai” chưa chắc đã toàn vẹn. Nếu Việt Nam có những dự án TQ nằm trong kế hoạch này, thì càng rất nên cảnh giác và nguy cơ cao. Cụ thể, các dự án đầu tư vào 3 đặc khu của Việt Nam (đoạn đầu Vành đai- Con đường) nhiều khả năng sẽ rút ngắn chu kỳ tiến đến mục tiêu của họ, cắt bỏ mục tiêu kinh tế, mà phần lớn sẽ giải quyết các vấn đề xã hội của TQ (đưa sản xuất lạc hậu sang VN, dán nhãn Made in VN để xuất, gây ảnh hưởng chính trị xã hội...). Hậu quả rất lớn, rất khó lường.

Tất nhiên, trong nguy cơ lớn thì cũng có nhiều thời cơ. Cách đây vài năm, từ khi Obama còn tại vị, nhiều doanh nghiệp nước ngoài đã tính nước chuồn khỏi TQ, và đây chính là thời cơ của VN. Samsung là một minh chứng. Ngoài ra, những sản phẩm chịu thuế của TQ vào Mỹ, thì VN có thể chen vào, nhưng chuyện này chưa xảy ra, chủ yếu là nguồn gốc sản phẩm chưa minh bạch. Đây cũng là một thời cơ bị bỏ phí. Một thời cơ lớn nữa, đã bị VN bỏ phí, tức là trong khi Mỹ Trung bận rộn, đáng lẽ VN nên mở rộng hội nhập kinh tế, nhưng đáng tiếc lại xảy ra các sự kiện khiến căng thẳng quan hệ với Đức, làm chậm tiến trình giao lưu kinh tế với EU. Việc đó chỉ có lợi cho đối thủ của Mỹ mà thôi. Những toan tính lợi dụng VN của TQ như dán nhãn Made in VN cho hàng TQ chỉ làm cho uy tín của hàng VN bị tổn thương, ảnh hưởng trực tiếp đến việc tham gia các FTA của VN. Hoặc TQ sẽ đẩy nhanh việc lôi kéo VN vào hệ thống thanh toán, hệ thống mạng của TQ, điều mà đáng lẽ VN nhân Mỹ Trung căng thẳng là cơ hội thoát ra thật nhanh chóng, nếu không muốn chết chùm cùng TQ.

Dân gian có câu: Trâu bò húc nhau, ruồi muỗi chết. Có cái chết do bị trâu bò đánh đòn lạc vào, có cái chết do… ăn no quá. Ruồi muỗi được bữa máu của trâu bò, ăn không tiết chế cũng chết. Những nền kinh tế nhỏ hơn nhiều so với Mỹ Trung nên suy tính để thoát khỏi cảnh ruồi muỗi để sống tư thế của ngư ông. Trai cò mổ nhau, ngư ông đắc lợi. Sao không coi Mỹ Trung là trai cò? Sao không là ngư ông, lại đang tâm cam chịu làm ruồi muỗi?

5. Bạn và thù.

Diễn biến tình hình thế giới cho thấy những nhận định của tôi trong loạt bài này, từ trước, là đang dần dần thấy đúng rõ ràng hơn.

TQ bị đòn thương mại, chạy sang châu Âu gạ cùng chống Mỹ, không thể được. Vì cuộc chiến này không thuần túy thương mại. Trăm có cáu gắt với NATO thì cũng chỉ là mắng yêu trong nhà. Nước Mỹ vẫn bảo vệ châu Âu bằng súng đạn, in tiền Euro cho châu Âu tiêu. Toàn bộ động tác của Trâm là đòn gió, rồi thỏa thuận được ngay với châu Âu. Đã cảnh báo trước rồi, đây là cuộc đấu chính trị. Tập Cận Bình xua người sang châu Âu gạ liên minh chống Mỹ thật là ảo tưởng, như giấc mộng Trung Hoa mà thôi.

Sau khi Trăm gặp Pu, báo chí Nga thay giọng, coi TQ chả ra cái gì. Pu chơi với Tập chẳng qua vì nước Mỹ coi là kẻ thù, chứ Pu cũng không muốn gây hấn. Nay tán tỉnh thì Pu thấy mục đích hiện ra rồi, cần gì TQ nữa.

Những chính trị gia giỏi thì xoay trở nhanh, tài của họ là chuyển hóa bạn thù. Trăm vừa trừng phạt Pu vừa hẹn hò, vừa dọa Ủn vừa ve vuốt. Vì lợi ích nước Mỹ là cao nhất với Trăm. Pu vừa ca vang bài thân mật với Tập, lại quay sang hỉ hả với Trăm, lệnh cho báo Nga chửi chết mẹ TQ. Hồi xưa cụ Hồ vừa chống Pháp vừa đón Hoa quân nhập Việt, rồi quay ngoắt tình nguyện làm nước phụ thuộc trong liên hiệp Pháp, đuổi Tàu về, rồi lại chống Pháp. Lê Duẩn cũng không kém, nghe TQ chống Xô, kẻ nào theo Xô liệt vào loại chống Đảng, rồi nện TQ chí tử. Bọn chính trị bạn thù trở mặt ấy phần lớn đặt lợi ích quốc gia dân tộc lên trên, họ biết thế giới không phải là cục đất bất động.

Thế giới chỉ có bọn nguyên thủ ngu nhất là coi bạn là bạn thù là thù không thể thay đổi được. Lợi ích dân tộc không tính đến, mà đặt lợi ích phe phái lên trên, đấy là loại Trần ích Tắc, Lê chiêu Thống.

Âu, Mỹ, Nga, Nhật, Ấn đang hình thành thế bao vây Tàu. Mình có nên coi Mỹ là kẻ thù liên tục từ 1975 đến nay không? Có nên vuốt râu hùm Đức để nó vả cho không? Có nên chìa bàn tay ra làm cái phao cho chúng nó làm 3 cái điểm đầu vành đai con đường không?

Không riêng nước nào, ngay Mỹ, nhờ có tổng thống thiên biến vạn hóa, chuyển hóa bạn thù nhanh, chứ còn xã hội, người Mỹ cũng không muốn tự chuyển hóa, chưa quen coi Nga không là kẻ thù, chưa quen coi Trung không là bạn buôn. Người Mỹ vẫn quán tính đổ mọi việc lên bè lũ Nga Tân, thế nên Trăm cũng hơi gay, còn dân Việt cứ thấy Trăm đánh Tàu là reo hò. Nước TQ nó mà bá chủ thì VN thành Tây Tạng.

Hóa ra, dân Việt trình ngang tổng thống Mỹ, còn lãnh đạo Việt thông thái lại ngang dân báo chí Mỹ. Chắc là tổng thống Mỹ chỉ ngu như dân Việt mà thôi.

Ôi, có một ngày không còn thù địch, thù thành bạn cả thì có một đám người gặp thảm họa to.

6. Đọc vị bạn vàng

6.1 Thời báo Hoàn Cầu là cái loa của quyền lực TQ, thường hung hăng cực tả, thì ngày 1/8/2018, đúng ngày bát nhất của họ, lại ca một bài dịu dàng bất ngờ. Đọc bài này, thấy bạn vàng bắt đầu bối rối và tính đến đường rút lui. Với tiêu đề “Phải chăng Trung Quốc-Mỹ sẽ đối kháng chiến lược sẽ ảnh hưởng tới cả một thế hệ?” Câu hỏi là để trả lời: Không. Muốn không như thế thì TQ phải có cách hóa giải cuộc chiến thương mại với Mỹ. Bây giờ thì TQ không còn hung hăng thách thức Mỹ như hồi mới bị áp thuế kiểu ăn miếng trả miếng nữa. Trong bài này, các bạn nói bất kỳ tính huống nào cũng giữ thái độ “khiêm tốn và thế thủ” và “tránh đối đầu”, là “phải giữ sao cho sự chống đối của ta không vượt quá phạm vi phản kích ngang hàng, không chống đối quá mức”. Đáng chú ý là “phải cố gắng tối đa tránh xảy ra xung đột quân sự Trung – Mỹ”, và “hợp tác trong lĩnh vực không cốt lõi của TQ”

Nếu có điều kiện đọc bài này, mới thấy các bạn TQ đã không giấu được bối rối và thừa nhận đã bộc lộ yếu kém rõ ràng trước Mỹ và đưa ra thông điệp dọn đường để có thể nhân nhượng Mỹ về việc “tôn trọng quyền sở hữu tri thức”. Cuối cùng, TQ đưa ra một thông điệp có ý nghĩa chiến lược “nghiêm chỉnh tìm kiếm phương thức hiện thực sao cho Trung Quốc trỗi dậy sẽ không thay thế Mỹ hoặc áp đảo Mỹ”. Như vậy, thừa nhận việc TQ khai phóng như tư tưởng Đại hội 19 là đã “dậy non”, xé bỏ sách lược “giấu mình chờ thời” quá sớm. Nói thế thì tuyên bố của lãnh tụ trong đại hội xếp lại à? Hay đó là sai lầm rồi?

Tuy nhiên, các bạn vàng cố trấn an thế hệ tương lai. Bởi vì sau khi thừa nhận sự yếu kém có thể thất bại, thì các bạn hô khẩu hiệu: “Trung Quốc quyết không từ bỏ quyền lợi phát triển bình thường của mình, trong bất cứ tình hình nào chúng ta đều sẽ không dùng cách ngừng tiến lên, cam chịu lạc hậu để cầu hòa với Mỹ”. Nếu đây là cách mà tuyên giáo của bạn nhằm vào đông đảo nhân dân nhằm yên lòng họ, thì đã không đạt được mục tiêu rồi. Bởi vì cứ hô to lên thế, không rõ sẽ “không ngừng tiến lên” bằng cách nào? Hô rằng không cầu hòa, tức là nói ta đang thua.

6.2 Từ ngày Mỹ chính thức khai chiến, đến nay hơn 1 tháng, hầu như mọi chuyện đã tương đối rõ. Những đòn phản công của TQ đều đã thất bại. Kéo EU chống Mỹ không được, EU lại đi với Mỹ. Tất nhiên là thế. Dùng BRICS tập hợp lực lượng, lôi kéo Nga cũng không ổn, Nga đang cùng Mỹ hẹn hò. TQ dường như đánh giá Tổng thống Trump quá sai, nên bị động trong đỡ đòn. Hiện nay, chiêu bài kiện Mỹ ra WTO chắc chắn cũng sẽ thất bại, vì sẽ dính đòn “mã hồi” của Mỹ. Trong lập luận của Trump, chính các bạn của ta là người vi phạm các nguyên tắc của tổ chức WTO, và cuộc chiến Trump phát động chỉ là lấy lại công bằng, lập lại các nguyên tắc tự do thương mại của WTO. Cần phải hiểu cụ thể các quy kết của Mỹ, đó là Nhà nước TQ đã trợ cấp cho sản xuất, đặt hàng rào điều kiện cho các công ty vào được thị trường TQ, bóc lột sở hữu trí tuệ, khiến cho thị trường méo mó. Nếu TQ không điều chỉnh theo luật chơi của WTO, tức luật chơi Mỹ, thì TQ cô lập, mà điều chỉnh theo các điều kiện Mỹ thì coi như đã đầu hàng, không còn đâu sức mạnh TQ như tưởng tượng nữa. Mỹ cùng Hàn, Nhật cũng đã ký thỏa thuận tự do thương mại, tăng cường quan hệ với Đài Loan, thì vòng vây của Mỹ đã vào sát TQ rồi. Không biết sau đây, TQ còn lớn giọng chống chủ nghĩa bảo hộ thuế quan, hô hào hội nhập kinh tế nữa không?

6.3. Các lãnh đạo bạn vàng của ta, đôi khi vẫn có quán tính cũ, không đánh giá đúng thế giới ngày nay. Ví dụ bạn Bộ trưởng Ngoại giao TQ nói EU “đâm sau lưng TQ” thì rõ là bạn đã nhìn nhận rất sai, hoặc cố tình nói thế vì mục tiêu tuyên giáo. EU đi với Mỹ, chỉ là tuân thủ quy luật chơi trên sân của họ. Mỹ là ô che an ninh cho châu Âu, là người đề ra luật chơi cho châu Âu, thì EU sát cánh với Mỹ là “vung dao trước mặt” TQ chứ sau lưng nỗi gì?

Có thể các bạn TQ cũng có cách tư duy kiên định, hễ có bất cứ thay đổi nào là sợ “tự diễn biến” nên mới lâm vào bối rối ngày nay. Các bạn đôi khi nghĩ thế giới cũng kiên định và không tự diễn biến như các bạn. Dự là thời gian tới, bạn ta sẽ đẩy mạnh lôi kéo các nước Phi, Trung Đông, Đông Nam Á và Nam Á vào vòng ảnh hưởng của họ. Các bạn vàng của ta chắc rất thèm một không gian để làm ông trùm, kiểu như Mỹ có quá nhiều đệ tử, Nga cũng có một nhóm SNG đệ tử ruột riêng, chỉ có bạn vàng của ta là chưa có đệ tử. Xét cho cùng, cũng là luật nhân quả cả thôi. Từ khi vào WTO, bạn ta từ túp lều tranh máng lợn gỗ, giờ đã lâu đài to, máng lợn vàng rồi. Đó là kết quả của sự ma lanh của bạn, cũng là do nước Mỹ chủ quan kiêu ngạo, lơi lỏng để WTO bị khuyng đảo. Nay nước Mỹ có Trump, chỉ là uốn nắn lại luật chơi của họ mà thôi. Cuộc đấu này có thể kéo dài vài năm, Trump sẽ thắng cử 1 nhiệm kỳ nữa, và số phận của bạn vàng ta sẽ được định đoạt trong thời gian này.

Vấn đề là, các nước khác nhân cơ hội Mỹ Trung cưa xẻ thì nên làm gì?

7. Đọc vị đầu sỏ tư bản

Thế hệ tôi, được lớn lên dưới chế độ XHCN tươi đẹp, được giáo dục từ hồi tư duy phe ta, phe địch (bây giờ có diến biến khác không?), thì Mỹ là nước đứng đầu phe tư bản đang phát triển đến giai đoạn chủ nghĩa đế quốc giãy chết, tổng thống Mỹ lại cầm đầu nước Mỹ, vậy tổng thống Mỹ là đầu sỏ đế quốc. Dưới ánh sáng chủ nghĩa duy vật biện chứng, không khó để đọc vị tên đế quốc sài lang này.

Thứ nhất, tên Trump (Trăm) không giống loại như Nixon, đã được thiếu nhi Việt Nam đặt vè: Ngu xuẩn nhất nhì là tổng thống Mỹ. Trăm trước khi là tổng thống, đã là đại tư bản cỡ bự, đã phá sản rồi lại ngoi lên, tức là đã rất từng trải. Cho nên, mọi hành xử của ông ta, đều hiện nguyên hình là tư bản coi nước Mỹ là một doanh nghiệp lớn để kiếm tiền từ thế giới, kể cả đồng minh lẫn kẻ thù. Nước Mỹ là tên sen đầm quốc tế, đảm bảo ô an ninh cho cả châu Âu, có kho vũ khí lớn nhất, kinh tế lớn nhất, nên ông ta bắt phe tư bản phải chơi theo luật của Mỹ. Đến châu Âu, ông ta quát nạt đồng minh để họ xì tiền ra chi tiêu cho súng đạn, bắt họ phải mua dầu của Mỹ, phải mua đậu nành Mỹ, phải giảm mua khí đốt Nga… Với các nước khác, đầu sỏ Trăm luôn luôn đàm phán tay đôi và làm cho kẻ thù của nước Mỹ phải đàm phán đối mặt với Mỹ để tiến tới quy phục Mỹ. Đó là một thâm kế của kẻ mạnh, mà TQ đã áp dụng từ trước, cứ nói đến ASEAN và biển Đông là TQ đòi đàm phán song phương. Nay Trăm cũng làm đúng như vậy về các vấn đề quốc tế. Thật là kẻ học mót vĩ đại. Trăm rút hết khỏi các hiệp ước (Chống biến đổi khí hậu, TPP, P5+1 với Iran, và đe rút cả NATO và WTO) để thương lượng song phương, áp đảo bắt nạt nước nhỏ. Triều Tiên trước kia toàn 4,5 bên, giờ Trăm cứ họp với Un. Iran giờ đây cũng chỉ có con đường đàm phán mặc cả với Mỹ. Thật là một tên con buôn cỡ bự. Cái gì cũng tính đếm đến lợi ích cả.

Thứ hai, Trăm rất cương quyết, từ khi còn vận động bầu cử, đến nay, kiểm điểm lại, những gì ông ta hứa đều ngoan cố thực hiện cả, chứ không hứa hão. Dù cho chuyện đó bị cả xã hội lên án, chửi rủa, ông ta cứ thực hiện, thể hiện một sự kiên định lớn. Bắt TQ giảm thặng dư thương mại với Mỹ, TQ không chịu đàm phán, Mỹ đánh thuế để TQ không chịu được cuối cùng ngày 3/8/2018 đã phải ra tín hiệu đầu hàng, hai bộ thương mại liên lạc với nhau, TQ chịu ngồi đàm phán với Mỹ. Và chắc chắn TQ sẽ phải chơi theo luật Mỹ. Việc này Trăm đã chuẩn bị từ trước, mục tiêu là ép TQ, người bạn lớn của VN, phải từ bỏ con đường phát triển XHCN đặc sắc TQ, nếu không tuân thủ yêu cầu nhân quyền, sở hữu trí tuệ, tự do thị trường, thì TQ sẽ có nguy cơ rất lớn. Đó là thủ đoạn chính trị chứ không đơn thuần thương mại. Để thực hiện điều này, Trăm dám làm cả việc bắt tay với nước Nga để cùng bao vây TQ, kệ cho chính giới và truyền thông chửi ầm ĩ. Việc rút khỏi TPP cũng phục vụ mưu đồ này, nhằm cắt đường hàng TQ lẩn vào các nước thuộc TPP mà chuồn sang Mỹ. Thật là nham hiểm. Ôi, nếu cứ đà này, không biết nước bạn của chúng ta có chịu đựng được không, liệu còn ổn định để thực hiện các dự án Vành đai- con đường với nước ta không? Tóm lại, Trăm coi thế giới là cái chợ lớn, mà Mỹ là nhà buôn chính phát vốn, mua tận gốc, bán tận ngọn, ai không theo thì bóp cho lè lưỡi, rất vô nhân đạo.

Thứ ba, với Việt Nam, việc Trăm làm tổng thống, rút Mỹ khỏi TPP khiến VN mất món hời, mặc dù đã đàm phán kiên trì hoãn các yêu cầu nhân quyền, lao động để cứ thực thi. Trăm lên cầm đầu, đánh thuế thép tùm lum, đòi truy cứu xuất xứ thép và mấy mặt hàng khác, rất bất lợi cho VN. Obama là người bạn lớn của nhân dân và lãnh đạo VN, đến VN đã ăn bún chả với dân, nảy Kiều với lãnh đạo. Còn Trăm, tên tư bản cá mập không thèm ăn uống thân mật, không đọc truyện Kiều, đã thế biển Đông đang quan hệ hòa bình với nước bạn thì Trăm mang tàu chiến càn lướt, cũng rất rách việc.

Thứ tư, với riêng tôi, sau vụ bầu cử tổng thống, Trăm đã làm tôi mất nhiều bạn bè. Những người mê Obama, tiên đoán bà Tơn sẽ trúng đã hoan hỉ trên Fay, tôi giữ thái độ trung dung, bảo họ người Mỹ chọn chứ các bạn có chọn đâu mà ca vang trời như thế. Rồi Trăm trúng, tôi bảo Trăm không vừa đâu, đầu sỏ tư bản giãy chết thì hắn giãy khiếp lắm thì bị coi là cánh hữu mỉa đểu, họ đã xóa tôi khỏi danh sách bạn bè. Cho nên, Trăm ngoài khả năng làm tổng thống đầu sỏ đế quốc, còn có thể là người gây mất đoàn kết trong nội bộ nhân dân Việt Nam. Điều đó tiềm ẩn nguy cơ rất lớn. Trăm còn không nhận lương, làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu riêng ông ta, muốn đưa việc làm về cho nước Mỹ, làm nước Mỹ vĩ đại, ai cũng có cơm no áo đẹp, ai cũng được làm việc, được học hành, tức là tiến lên thiên đường cộng sản, đấy là một mối nguy cơ rất lớn, tranh mất con đường tiến lên của phe ta. Mỹ tiến lên đó trước, liệu nó còn cho ta đến đó không?. Đó mới là điều cần cảnh giác và đáng căm hận.

Cuối cùng, tôi kết thúc loạt bài Mỹ Trung “cưa xẻ” ở đây.

Chưa có bình luận nào !
Gửi ý kiến cho bài này
Tên (*):
Email (*):
Nội dung :
Mã xác nhận : xkujur