Liên kết website
Sách bạn Văn
Phản hồi mới
Duy Minh

Bình Luận của Duy Minh

Nhiều lần đọc những bài viết của nhà văn, biết bác người xứ Đông cháu cũng cảm thấy đồng cảm như người đồng hương. Liệu có một ngày nào đó, Hải Dương và Hải Phòng có thể nhập lại làm một, cái tên Hải Đông có lẽ thích hợp hơn cả. Thật buồn là đến giờ nhiều người ở VN (bao gồm không ít người có uy tín trong các ngành văn hóa, giáo dục, sử học) và cả những người Việt sống ở hải ngoại vẫn cho rằng nhà Mạc ra đời là một sai lầm của lịch sử VN và Mạc Đăng Dung cắt đất cho ngoại bang! Hành động hạ mình có vẻ thái quá của Thái thượng hoàng nhà Mạc (lúc này ông không còn làm vua nhưng nhiều người không quan tâm chi tiết lịch sử này) sau này vua nhà Lê trung hưng lặp lại thì lại được sử quan triều Lê-Trịnh cho qua! Giờ đang sống trên mảnh đất Nam bộ vốn là đất cũ của Chân Lạp, cháu tự hỏi không có thế kỷ 16 với những biến động lớn thì liệu dân Bắc Hà chúng ta chỉ có mỗi cái chốn Hà Thành để tranh giành quyền cai trị lẫn nhau hết đời này qua đời khác thôi sao?
Nguyễn Việt Long

Bình Luận của Nguyễn Việt Long

Chi tiết "lãnh tụ cực tả của QDĐ Lão Trung Kha" viết sai tên. Chả có ai là Lão Trung Kha cả, đó là Liêu Trọng Khải.
Vũ Xuân Tửu

Bình Luận của Vũ Xuân Tửu

Tôi không rành về Lào cho lắm, nên không hiểu chế độ hiện nay như thế nào? Nhiều khi thấy thế giới phân loại các quốc gia cộng sản gồm 5 nước thì có Lào. Nhưng đọc một văn bản của Cộng đồng Châu Âu xếp loại 4 nước cộng sản trên thế giới thì không có Lào. Nghe nói, họ còn bảo VN sang mà đưa tượng ông cụ về đi.
Vũ Xuân Tửu

Bình Luận của Vũ Xuân Tửu

Mạn phép hóng hớt đôi điều:
Chữa bệnh kiết lỵ cho Bác ở Tân Trào có 3 người, gồm: y (bác) sỹ Paul Hauland (Mỹ), y tá Việt Cường và 1 bà lang người thiểu số do ông Chu Văn Tấn đón về.
Chăm sóc hằng đêm ở lán Nà Lừa do ông Võ Nguyên Giáp và Lê Giản (Tô Gĩ) thay phiên nhau.
Vũ Xuân Tửu

Bình Luận của Vũ Xuân Tửu

Bài hay, nhiều tình tiết hấo dẫn. Cám ơn tác giả. Đề nghị tham khảo thên 2 vấn đề sau:
Mục lV.1 a. Sau khi thống nhất 3 đảng, thì ông Trịnh Đình Cửu phụ trách BCH lâm thời.
Đoạn cuôi, ông Lê Hồng Phong học lý thuyết bay và thợ máy, chứ không phải là phi công.
Quang

Bình Luận của Quang

Thì ngay bây giờ người Việt vẫn chỉ là tiểu nhân: "Đi tắt đón đầu" chẳng qua là thích làm con buôn kiếm lời thay cho nhà sản xuất. Thế nên VN vẫn chưa sản xuất được máy móc thiết bị công nghệ cao mà chỉ biết nai lưng làm nông hay khai thác tài nguyên hay đi vay tiền để mua máy móc của nước ngoài. Hãy nhìn sang TQ xuất phát điểm không hơn ta nhiều mà nay hãy xem họ đang làm được gì: Tàu vũ trụ, máy bay, ô tô, xe máy, tàu cao tốc, tên lửa, máy siêu tính Tianhe nhanh nhất thế giới. Còn VN đang sản xuất cái gì?
Trần Minh Vũ

Bình Luận của Trần Minh Vũ

"Thị phi, phó dữ, thiên thu luận"
Thanh Minh

Bình Luận của Thanh Minh

Còn một điều mà tác giả chưa kể hết tội của cha con Hồ Quý Ly đó là tội làm chó săn cho giặc. Hai vua hậu Trần khi khởi nghĩa đều bị thất bại nguyên nhân chính là do cha con Hồ Quý Ly luôn dò xét tin tức rồi báo cho quân xâm lược. Súng thần cơ quân Trung Quốc đúc ra cũng để bắn vào quân dân Đại Việt. Tôi nghĩ phải xem lại những con đường mang tên Hồ Quý Ly. Có người còn dám so sánh Hồ Quý Ly với Trần Thủ Độ, theo tôi Trần Thủ Độ chỉ nói một câu " đầu thần chưa rơi xuống đất xin bệ hạ đừng lo" thì ông đã là người anh Hùng rồi. Sư so sánh đó quá khập khiễng.
Hồ thị quế

Bình Luận của Hồ thị quế

Mình Là Con Cháu Họ Hồ. CỤ Tổ Là Hồ Quý Tâm, Anh EM Hồ Quý Ly nhưng tài liệu trên mạng thì mình không rõ lắm. Mình Muốn biết Hồ Quý Ly có bao nhiêu người Anh em
ngân

Bình Luận của ngân

Rất chính xác rất có ích .
ngân

Bình Luận của ngân

Rất hay rất có ích ngày mai con có thể đến lớp và vượt qua môn lịch sử 1 cách dễ dàng con rất thích và rất cảm ơn nhà văn nguyễn xuân hương
Vũ Hoàng Hữu

Bình Luận của Vũ Hoàng Hữu

Gửi tác giả bài viết:
Dù lịch sử diễn ra theo chiếu hướng nào nhưng tôi nhận thấy vấn đề rằng: " Không ai có quyền phán xét công, tội của người khác". Mọi thứ chúng ta hiểu biết về Hồ Quý Ly chỉ là dựa trên những sử sách còn ghi lại ( mà cái này thì lại do ai đó ghi chép lại), nó không thực sự chính xác 100%. Vì theo tôi được biết thì sau khi nhà Minh xâm lược thì đã cho đốt, phá toàn bộ sách vở, ghi chép... vậy thì lấy gì ra để mà xác nhận những gì đã diễn ra trong thời đại trước đó là đúng. Còn về công hay tội của Hồ Quý Ly thì chúng ta cũng chỉ nên đưa ra " nhận xét của cá nhân" chứng đừng hùng hồn tuyên bố vậy. Tác giả có tài năng như Hồ Quý Ly không mà có quyền phán xét? Tác giả có chắc chắn rằng những gì tác giả đọc được, biết được là đúng với lịch sử không mà cho rằng những điều mình nói là đúng?
xuân phượng

Bình Luận của xuân phượng

Khoái đoạn bác viết về VCH quá đi. nhà cháu cũng mê VCH lắm ạ.
Lê Hải

Bình Luận của Lê Hải

Gửi trang những bài thơ của cụ Lê Quát do Lê Hải dịch
THƠ VĂN CỤ LÊ QUÁT

Ông Lê Quát, tự Bá Quát, hiệu Mai Phong, quê làng Cổ Định, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa, nay là làng Cổ Định, xã Tân Ninh, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Ông sinh năm Kỷ Mùi – 1319 và mất ngày 25 tháng 3 năm Bính Dần – 1386, thọ 67 tuổi. Ông là con trai thứ hai của Tể tướng, Luật Quốc Công Lê Thân. Trước khi mất ông giữ chức vụ Thượng thư hữu bật, nhập nội hành khiển ( Hữu Thừa tướng). Ông cùng với Phạm Sư Mạnh là những học trò giỏi của Vạn thế sư biểu Chu Văn An.
Đương thời, ông sáng tác nhiều thơ văn, nhưng đến nay đã thất lạc nhiều, chỉ còn lại 7 bài. Ngoài bài văn bia khắc ở chùa Thiệu Phúc, Bắc Giang, nay xin giới thiệu 6 bài thơ của ông :


1- ĐỒNG HỔ

Nhất song đồng hổ cứ thành ngu ( ngung)
Thủ hộ thiên hôn kỷ độ thu
Tinh dựng thú sơn kinh bách luyện
Uy phân nham điện thước song mâu
Thanh dương quái đản chung hề tín
Kim mã khoa trương khởi tức mâu
Cáp tự trung thần tâm thiết thạch
Uy thanh lẫm lẫm ngọa biên đầu.

Dịch nghĩa:

ĐÔI HỔ BẰNG ĐỒNG

Một đôi hổ đồng ngồi ở góc thành
Canh gác cung điện đã mấy thu
Chất đồng kết tụ ở núi Thú Sơn đã qua trăm lần luyện
Oai phong được chia sẻ từ chốn Nham Điện, sáng quắc đôi ngươi
Dê đá kỳ quái rốt cục tin làm sao được
Ngựa vàng khoa trương nào có gì đáng sánh đâu
Hổ hệt như kẻ trung thành, lòng sắt đá
Uy danh lừng lẫy nằm trấn ở chốn biên thùy.

Dịch thơ:

Đôi hổ bằng đồng gác cổng thành
Mấy thu cung điện nhuốm rêu xanh
Thú Sơn kết tụ trăm lần luyện
Nham Điện oai phong mắt sắc vành
Dê đá dị hình tin chẳng được
Ngựa vàng khoe mẽ sánh sao bằng
Hổ lòng sắt đá người trung nghĩa
Trấn giữ biên thùy lừng lẫy danh.

Lê Hải ( dịch)


2- ĐĂNG CAO

Lão khứ kinh trần lưỡng nhãn hôn
Đăng cao đốn giác sảng linh hồn
Mang mang đại dã khai lăng ấp
Lịch lịch quần phong biểu quốc môn
Diên vĩ bắc hồi thiên trụ trạng
Vân trung nam ủng đế cung tôn
Bảo nguyên tằng dự tùng triều tuyển
Lạc dục ân thâm khắc cốt tồn.

Dịch nghĩa:

LÊN CAO

Già rồi, hai mái tóc phủ mờ bụi kinh thành
Lên cao, bỗng thấy tâm thần sảng khoái
Đồng nội mênh mông, trải ra những gò ấp
Núi non lớp lớp phô lên cửa trước
Diên vĩ xoay về phương Bắc, trụ trời thêm oai vệ
Vân trung ôm lấy phía Nam, đế đô càng tôn nghiêm
Từng được triều đình tuyển dự vào Bảo Nguyên
Ơn sâu đào tạo còn khắc mãi trong xương cốt.


Dịch thơ:

Mái đầu mờ phủ bụi đời
Tâm thần sảng khoái níu trời lên cao
Mênh mông đồng ruộng, đầm ao
Núi non lớp lớp dựng cao trước thành
Diên Vĩ hướng Bắc oai danh
Đế đô tôn quý mây lành phương Nam
Bảo Nguyên từng được dự bàn
Ơn sâu đào tạo chan chan ghi lòng.

Lê Hải (dịch)



3- CƯU TRƯỢNG

Quân ân ưu lão lễ vưu thù
Khắc trượng vi cưu đại lực phù
Tước xuất hoa ưng toàn thể hoạt
Uyển thành cẩm dực nhất chi cô
Quá mi hạc tất cương tài thiểu
Tại thủ long hình vãn tiết vô
Chế thử khởi duy cầu bất ế
Phù nguy cấp cấp thị lương đồ.

Dịch nghĩa:

GẬY CHIM CƯU

Ơn vua ưu đãi người già, ban cho đồ vật rất đặc biệt
Gậy khắc hình chim cưu, sức đã lớn
Trổ nên ngực hoa, toàn thân sinh động
Uốn thành cánh gấm, đậu một cành lẻ loi
Gối hạc quá mày, sức lực trẻ nay đã giảm sút
Hình rồng ở đầu, không còn tiết lúc tuổi già
Làm chiếc gậy này há chỉ cầu ăn không nghẹn
Đỡ lúc nguy, giúp lúc gấp đó mới là ý tốt.

Dịch thơ:

Ơn vua ưu đãi tặng người già
Chiếc gậy chim cưu sức vượt xa
Cánh gấm uốn hình cành lẻ biếc
Toàn thân sinh động trổ đầy hoa
Gối chùng, chân mỏi không còn trẻ
Rồng khắc đầu cây lúc đã già
Gậy quý há cầu đừng mắc nghẹn
Đỡ đần nguy cấp ý sâu xa.

Lê Hải ( dịch)



4- NHẠN TÚC ĐĂNG

Thượng Lâm đăng chế dị tầm thường
Nhạn túc tài thành thất xích trường
Bàn để cao ngâm nghi hệ bạch
Song gian cước ảnh nhận bài hàng
Y hy hạc diễm lãnh đinh nguyệt
Ẩn ánh nga phi phiên tái sương
Kham tiểu tần cung thượng kỳ xảo
Bàn ly phi giáp chiếu Hàm Dương.

Dịch nghĩa:

ĐÈN CHÂN NHẠN

Đèn ở Thượng Lâm chế ra khác loại đèn bình thường
Chân nhạn làm dài đến bảy xích
Ngấn mỡ dưới đáy đèn nom ngỡ buộc dải lụa
Bóng chân trên cửa sổ, trông như xếp hàng
Lửa hạc cháy phảng phất như trăng lạnh trên bãi sông
Đàn ngài bay mờ tỏ như sương quay lượn nơi biên ải
Đáng cười cho cung nhà Tần thích sự kỳ xảo
Đèn ly được trong cung Hàm Dương mà thôi.


Dịch thơ:

Thượng Lâm chế tạo chiếc đèn hoa
Chân nhạn cao vời đã khác xa
Ngấn mỡ đáy đèn như dải lụa
Bóng soi cửa sổ dưới hiên nhà
Lửa mờ phảng phất trăng sông lạnh
Lũ bướm vần quay sương ải xa
Kỳ xảo cung Tần xem chẳng đáng
Hàm Dương leo lói ánh đèn nhòa.

Lê Hải ( dịch)




5- TỐNG PHẠM CÔNG SƯ MẠNH BẮC SỨ


Phiên âm:

Dịch lộ tam thiên quân cứ an
Hải môn thập nhị ngã hoàn san ( sơn)
Trung triều sứ giả yên ba khách
Quân đắc công danh ngã đắc nhàn.

Dịch nghĩa:

TIỄN PHẠM SƯ MẠNH ĐI SỨ

Anh lên ngựa qua ba ngàn dặm đường dịch trạm
Tôi trở về nơi núi non ở mười hai cửa biền
Anh đi sứ Trung triều, tôi là khách của mây nước
Công danh anh hưởng, tôi thì được nhàn nhã.


Dịch thơ:

Bài dịch I

Bác lên yên ngựa ba ngàn dặm
Mười hai cửa bể tôi về ngàn
Người đi sứ giả, người mây nước
Bác được công danh, tớ được nhàn.

Bài dịch II

Ba ngàn dặm trạm đường trường
Anh lên yên ngựa, tôi nương biển trời
Bước đường sứ giả dập dồi
Công danh bạn hưởng, còn tôi được nhàn.

Lê Hải ( dịch)




6- THƯ HOÀI ( Nhị kỳ)

( kỳ nhất)

Sự vụ như mao bệnh phục nhàn
Càn khôn vạn biến tĩnh trung khan
Song mai kiều bạn thu phong lão
Vô số hoàng hoa ánh dược lan.

( kỳ nhị)

Niên lai thế sự dữ tâm vi
Nhật vọng gia sơn phú thức vi
Thủy quốc thiên hàn kinh tuế mộ
Mộc lan hoa lão vũ phi phi.

Dịch thơ:

NỖI LÒNG

( bài một)

Việc đời tơ rối bệnh nằm nhàn
Thế sự vần xoay gương mắt khan
Đôi gốc mai già bầu bạn gió
Muôn cánh dược lan óng ánh vàng.

( bài hai)

Năm qua thế sự vẫn lánh xa
Ngày buồn diệu vợi ngóng quê nhà
E sợ cuối năm trời giá lạnh
Mưa chan, gió dội gốc lan già.

Lê Hải (dịch)
Lê Hải

Bình Luận của Lê Hải

Cụ Lê Quát, quê làng Cổ Định, huyện Nông Cống, Thanh Hóa - nay là xã Tân Ninh, huyện Triệu Sơn, Thanh Hóa. Cụ là con trai thứ hai của Cụ tổ nhà tôi. Cụ Tổ tên Lê Thân ( 1282 - 1367), đậu Bảng nhãn khoa thi Giáp thìn - 1304, đứng sau Mạc Đỉnh Chi ( Trạng Nguyên), làm quan trải 4 đời vua Trần : Anh Tông, Minh Tông, Hiến Tông và Dụ Tông. Chức vụ trước khi nghỉ hưu ( 70 tuổi): Nhập nội hành khiển khu mật viện đô kỵ sự - Tể tướng.
Cụ Lê Quát sinh năm 1319, mất năm 1386 ( thọ 67 tuổi). Mẹ của cụ là bà Đặng Thị Lý, quê làng Phủ Lý, Đông Sơn - nay là xã Thiệu Trung, Thiệu Hóa, Thanh Hóa. Cụ Lê Quát đậu Thái học sinh ( tiến sĩ) khoa thi 1340. Trong số 7 bài thơ của cụ còn lại đến giờ ( Lê Hải đã dịch), bài: Tống Phạm công Sư Mạnh Bắc xứ, cụ làm trước khi thi đậu.
Cụ Lê Quát có người con trai là Lê Giốc, cũng đậu Tiến sĩ. Năm 1373, khi giặc Chiêm thành đánh vào Thăng Long, Cụ Lê Giốc đang giữ chức An phủ sứ Thăng Long đem quân chống cự. Không may cụ bị giặc bắt được. Giặc bắt phải lạy, cụ không lạy còn chửi giặc luôn miệng nên bị giặc giết chết. Sau khi vua Trần Nghệ tông lên ngôi truy tặng cụ Lê Giốc tước hiệc: " Mạ trặc trung vũ hầu"...
Hưng Giảng

Bình Luận của Hưng Giảng

Tôi, năm nay đã 73 tuổi, nhớ hồi còn học cấp 1, 2 gì đó, học lịch sử thời chế độ miền Nam, có nói về Hồ Quí Ly, khi thua trận, 2 cha con đến Ải Nam Quan (tên gọi thời xưa, người Việt gọi là Ải Bắc quan mới đúng), quì xin nhà Minh tha tội, để xưng thần, lại có cả ảnh minh họa trong tập sách, rất ấn tượng. Gây cho tôi nỗi căm hận. Xin cao nhân cho ý kiến, có xác thực ko? Theo ý kiến riêng: một người tài giỏi gian hùng, vong quốc, trở thành anh hùng lưu danh cho dân tộc há để làm gương cho hậu thế ư!? Hiện ny tại Tp. Hồ chí Minh, có đường Hồ Quí Ly!
ngoclan

Bình Luận của ngoclan

bay gio co lay dan lam goc dau
ngoclan

Bình Luận của ngoclan

bay gio co lay dan lam goc dau
Hồ Quý Cáp

Bình Luận của Hồ Quý Cáp

Gửi Nguyễn Thế Chiến, với trình độ lớp 1 trường làng đọc chữ ko chạy thì bạn nên nhờ người nào có học đọc lại bài viết trên cho bạn nghe nhe. Cám ơn tác giả Nguyễn Xuân Hưng đã kỳ công mang đến cho đọc giả một bài viết rất hay về lịch sủ
Hồ Quý Cáp

Bình Luận của Hồ Quý Cáp

Gửi Nguyễn Thế Chiến, với trình độ lớp 1 trường làng đọc chữ ko chạy thì bạn nên nhờ người nào có học đọc lại bài viết trên cho bạn nghe nhe. Cám ơn tác giả Nguyễn Xuân Hưng đã kỳ công mang đến cho đọc giả một bài viết rất hay về lịch sủ
Truyện Ngắn
Mệnh Đào hoa (truyện ngắn)

 Mùa Xuân năm đó đúng là mùa tang tóc của kinh thành Thăng Long. Quân Trịnh kéo ra, nghe nói khí thế ngất trời, có voi và cả hổ báo nữa.

Đại học sĩ Văn Quận công Nguyễn Tính nghe tin vua thân chinh đốc chiến ở sông Nhị Hà, vội lật đật đi từ Quốc Tử giám vào hoàng cung.

Tại cửa Huyền Nga, Văn Quận công gặp Trung quan Mạc Ký đang ung ung ngắm hoa đào, bèn hốt hoảng bảo:

-Này ông Tý, tôi vào chầu hầu…

Mạc Ký vốn có tên tục là Tý, khi tịnh thân vào cung đổi là Mạc Ký, nghe thấy Văn Quận công réo tên tục mình, có vẻ không bằng lòng, bèn nói sẵng:

-Bệ hạ thân chinh, nhà ông không biết à?

Văn Quận công nói:

-Tôi biết, nhưng tưởng bệ hạ chưa vội đi, tôi xin can gián. Bệ hạ không nên đi.

Mạc Tý cười khẩy:

-Đại học sĩ các ông nhiều lời. Việc nước lâm nguy, vua còn ra trận, các ông mang chữ ra làm tên bắn giặc ư?…

Văn Quận công vội nói:

-Ngoài cửa Dền, đã có Thạch Quận công mai phục, thủy quân có Sơn Quận công chỉ huy. Hai cha con các ông ấy là dũng tướng. Phía Tây thành có Đà Quận công trấn giữ. Bệ hạ nên thủ kinh thành, còn để bách tính cậy nhờ…

Mạc Tý chỉ cây đào đang nụ, nói:

- Đào năm nay ngậm nụ rất lâu, người ta nói đó là điềm lành cho ngôi chủ. Ông thấy thế nào?

Văn Quận công giậm chân:

-Nước sôi lửa bỏng, còn hoa hoét làm gì…

Văn Quận công vừa về đến thư phòng, thì thấy người chạy nháo nhác. Phố xá chạy như ong vỡ tổ. Hỏi ra thì biết, quân Trịnh đã đánh đến, vua tôi vỡ trận, phiêu bạt cả.

Đang bấn lên, thì có tiểu đồng báo:

-Thưa ông, có bà phu nhân rất đẹp đến.

Văn Quận công vừa bối rối, vừa bực, gắt:

-Ta đã bảo, người đến phải hỏi rõ tước vị, tên tuổi, sao lại nói vung lên như thế? Bà ấy tên là Rất Đẹp à?

Tiểu đồng cúi gằm mặt. Văn Quận công thoắt thấy sự vô lý trong lúc bấn loạn, bèn phẩy tay, rồi đi ra, đã thấy lọng tía vào đến sân. Thì ra Sơn Quận công phu nhân đến. Theo bà, kéo theo một nhóm phụ nữ, trẻ con.

Sơn Quận công phu nhân nói ngay:

-Chúng tôi đến đây tá túc. Quân Trịnh vào thành rồi. Văn Miếu Quốc Tử giám là chốn thiêng từ tiên triều, chắc chúng nó không dám động đến.

Văn Quận công hỏi:

-Tôi tưởng phu nhân đi theo Hoàng hậu?

Phu nhân lắc đầu, chán nản:

-Nó vào nhanh quá, đến cụ Thạch và ông Sơn nhà tôi còn chả biết đi đâu. Hoàng thượng bỏ hoàng cung, không biết chị tôi có theo kịp không?

Bà Phu nhân nước mắt lã chã. Bấy giờ Văn Quận công mới hoàn hồn nhìn rõ mặt bà. Quả thật thằng tiểu đồng tinh tường, lúc kinh thành nhiễu loạn, lọng tía vào ngõ, sao có thể hỏi han, chỉ thấy đúng là một bà Rất Đẹp.

Văn Quận công biết rõ bà là ái nữ nhà Thạch Quận công Nguyễn Quyện, là phu nhân của Sơn Quận công Bùi Văn Khuê. Chị của phu nhân được tiến cung, đương kim hoàng hậu. Đám văn nhân kinh thành nức nở nhả ngọc phun châu ca tụng sắc đẹp của hai chị em bà, ví nhà Thạch Quận công Nguyễn Quyện như nhà họ Kiều ở Đông Ngô Tam Quốc. Sơn Quận công có lần bực tức gắt ầm lên:

-Mẹ kiếp, ví von Kiều công cái cục cứt. Nhà Mạc ta ngôi chính thống, mà Ngô chỉ là một thuộc quốc chư hầu. Ta mà lại như thằng Chu Du ấy à?

Chí khí của Sơn Quận công được đám văn nhân tung hô. Tiếng tăm của hai bà họ Nguyễn càng lừng lẫy.

Bây giờ bà Sơn Quận công phu nhân ngồi trước mặt Văn Quận công, gương mặt bà đẫm nước mắt. Bà nức nở mà vẻ đẹp càng thánh thiện.

Tiểu đồng hoảng hốt chạy vào:

-Bẩm ông, quân Trịnh đã vào thành, đốt phá thành lũy. Mạn nam thành cháy to lắm ạ.

Phu nhân gạt nước mắt, gương mặt bừng đỏ, cái nhìn như có lửa:

-Đi, tôi với ông. Phải biết xa giá ở đâu.

Phu nhân thay áo, mặc như dân thường. Dáng điệu bà nhanh nhẹn, cả quyết. Bà cắt đặt người nhà ở lại, dặn mọi người yên ổn, rồi cùng Văn Quận công ra đi.

Văn Quận công đã cho dò hỏi, biết Mạc Tý chạy sang bên kia sông, đoán xa giá chạy theo phía ấy. Văn Quận công và Sơn Quận công phu nhân sang đò, nhằm hành cung Bồ Đề tiến tới.

 

*

Hành cung Bồ Đề bình thường thì trang nghiêm vắng lặng, bây giờ cũng nhao nhác người là người. Vượt qua mấy lớp canh phòng, Văn Quận công và bà Phu nhân đến cửa Dương Minh. Văn Quận công mừng rỡ thấy Mạc Ký đứng lim dim ở cửa cùng với hai tên lính.

Nào ngờ, Mạc Ký nhận thấy ông quan văn đi với một người đàn bà nhà quê, thì phớt lờ đi. Mạc Ký mặc cho vị quan văn nói năng, nói tỉnh bơ:

-Bệ hạ ngự thiện.

Văn Quận công bực:

-Bây giờ mấy giờ rồi mà còn nói dối ta. Ta là Đông các Đại học sĩ Văn Quận công vào bẩm việc nước.

Mạc Ký cũng gân cổ:

-Tôi là Đô chỉ huy sứ ngự lâm quân Vệ Kim Ngô, phụng mệnh hoàng thượng, kẻ nào muốn chết bước qua xác tôi.

Thấy tình hình có vẻ căng thẳng, bà phu nhân đĩnh đạc đi đến:

-Ta vào xem chị ta thế nào?

Mạc Ký nhìn tận mặt người đàn bà, rồi chợt cúi thụp xuống:

-Đa tạ phu nhân. Xin phu nhân tha tội. Hoàng hậu bình an rồi, ở bên cung Diên Hoa. Bây giờ bệ hạ đang ngự thiện.

Phu nhân Sơn Quận công cau mày, mắt long lanh, giận dữ gạt tên hoạn quan ra, phăm phăm bước vào. Mạc Ký lo sợ chới với tay, chạy theo. Văn Quận công đi theo, thì bị hai tên lính cầm giáo ngăn lại. Phu nhân đi thẳng vào hậu cung, tên Mạc Ký bối rối chạy theo lắp bắp nói gì không rõ, nhưng không dám động vào bà.

Nơi này sơ sài, không có lớp lang như hậu cung ở kinh thành. Phu nhân Sơn Quận công chợt đứng sững lại khi bà nhìn thấy màu vàng chói một góc. Đó là long sàng. Trên long sàng là một người đàn ông và hai người đàn bà da thịt lõa lồ. Màu hoan lạc còn in rõ trên gương mặt họ.

Người đàn ông trẻ trung trên long sàng nghển cổ ra, ngạc nhiên tột độ. Ông ta nhìn thấy một người đàn bà đứng uy nghi, gương mặt lung linh như tiên nữ, đằng sau là tên hoạn quan đang run rẩy.

Một thoáng lưỡng lự trên gương mặt bà phu nhân. Sự giận dữ chuyển dần sang lãnh đạm. Bà quỳ xuống, cúi mặt:

-Tâu bệ hạ, thần lo tính mạng bệ hạ và hoàng hậu nên đường đột đến. Xin tha tội.

Vua trần truồng ngồi dậy, vớ lấy chăn che phần dưới, rồi phất tay ra hiệu cho hai cung nữ khiến họ vội vã bỏ đi.

Bà phu nhân vội nói rồi đứng lên, bước lui hai bước, quay lưng lại.

Nhà vua vội giơ tay:

-Ấy, ái khanh.

Bà phu nhân đứng im.

Vua đứng lên, xốc quần, khoác hờ áo lụa, nói:

-Ái khanh quay lại đây.

Bà phu nhân quay lại. Gương mặt bà vô cảm.

Vua bước xuống đất, cố hoan hỉ nói:

-Lâu quá rồi dì không vào chơi, hôm nay thấy mặt ta cứ ngỡ Hằng Nga giáng trần.

Bà phu nhân nói:

-Tâu bệ hạ, xin cho thần sang thăm chị…

Vua gật:

-Ừ, thôi được… Ái khanh ăn mặc quê mùa vẫn sang trọng. Thật lạ. Ta chưa bao giờ thấy ai đẹp như vậy.

Phu nhân bước vội ra. Tên Mạc Ký quỳ mọp dưới chân vua. Nhà vua hẩy chân, như đá một con chó. Vua thoắt cáu giận, hầm hừ:

-Ngu, ngu quá.

Mạc Ký run rẩy, bò dưới chân vua, lạy lấy lạy để:

-Bẩm bệ hạ tha tội chết. Bà ấy cứ xông vào…

Vua ngồi xuống long sàng, nguôi giận, nói gằn giọng:

-Nuôi mày phí cơm. Mà sao hôm nay nó đẹp thế. Đẹp quá. Hoàng hậu của ta chỉ đáng một phần mười. Mày có mắt như mù?

Mạc Ký thấy tình hình bình yên, nghển cổ dậy:

-Bẩm bệ hạ, mọi người ai cũng bảo, gái kinh thành không ai bằng Sơn Quận công phu nhân ạ.

Vua gật gật, mắt lim dim. Mạc Ký ra hiệu, hai thị nữ lại xuất hiện đằng sau vua. Nhưng bất ngờ nhà vua đập tay xuống long sàng:

-Lui, lui hết…

Rồi nhà vua than:

-Toàn bọn hoa cứt lợn. Hoa đào nở ở đâu rồi…

Mạc Ký giật thót…

Bên ngoài, Văn Quận công nhìn thấy Phu nhân, vẻ mặt bà lạnh lùng, bí ẩn. Bà đi qua không nhìn ai, không nhìn ông. Đi như mặc kệ mọi người. Văn Quận công cun cút đi theo.

Ra khỏi hậu cung, hai người nhìn thấy sông Hồng. Bên kia sông kinh thành lửa cháy ngun ngút. Khói lên đen rầm một góc trời.

Bà Phu nhân quay sang Văn Quận công, giọng bà run rẩy:

-Giả dối. Ông có thấy thời nào giả dối như bây giờ không? Bách tính khốn đốn, tướng sĩ phí thân ra trận, còn chúng nó chỉ hành lạc.

Văn Quận công thoạt nghe bối rối quá, không biết nói gì. Điều phạm thượng chỉ có lá ngọc cành vàng dám nói. Ông mới tìm cách an ủi:

-Đây là hành cung năm xưa Lê Thái tổ vây thành Đông Quan. Đất này là đất lành. Hoàng thượng chạy đến đây là còn phúc.

Phu nhân quay ngoắt, nhìn ông quan văn như có ánh lửa phóng vào mặt:

-Phúc ư? Quan lại các ông cũng giả dối như đui như điếc? Thế thì phúc ở đâu?

Văn Quận công thở dài…

Chợt có cung nhân chạy đến, bẩm báo:

-Nghe tin phu nhân đến, hoàng hậu cho tìm gấp.

Hai người lật đật đến cung Diên Hoa. Hoàng hậu tóc tai xõa xượi, than khóc vật vã, kêu la thảm thiết:

-Bố ơi, bố ơi…

Văn Quận công hỏi ra, mới biết Thạch Quận công Nguyễn Quyện chống giặc phía đông thành Thăng Long, bị quân Trịnh đánh tan và bị bắt rồi.

Phu nhân Sơn Quận công thấy chị than khóc, bặm môi nói:

-Thôi mà chị, bố mình đã ngoại bát tuần, quá già rồi, tướng chết ở sa trường có gì mà buồn lắm. Vả lại, ông cụ mới bị sa cơ, còn chưa biết thế nào. Nhà Trịnh chưa chắc bức ông cụ chết.

Hoàng hậu buồn, rên hừ hừ:

-Dì đúng là kiên gan. Nghe nói chú Sơn Quận công cũng phải chạy không biết đi đâu.

 

*

Trận chiến hồi đầu năm đó, nhà Mạc đại bại, quân Trịnh Tùng vào Thăng Long đốt phá, nhưng biết không giữ được đành lui quân về Tây Đô. Vua nhà Mạc từ hành cung Bồ Đề trở về hoàng cung, luận công tội các tướng.

Vua phán:

-Quân ngụy Trịnh hung hăng vô đạo, may nhờ oai linh tiên tổ mà chúng sợ mất vía, vào dễ mà ở lại không được. Đà Quận công thế cô phải rút là phải. Chỉ tiếc Thạch Quận công một lão đại thần, vào sinh ra tử cả đời đánh dư trăm trận mà phút chốc sa vào tay ngụy giặc. Thương thay. Các khanh xét xem nên phong thưởng thế nào?

Một đại thần nói:

-Thạch Quận công Nguyễn Quyện là tướng lỗi lạc, mà lại bị bắt dễ thế. Nay ông ấy đang ở trong tay ngụy Trịnh, không biết có theo hay không theo như năm xưa. Chi bằng cứ tạm để đấy. Lão thần bẩm xin hoàng thượng có thưởng thì thưởng cho Sơn Quận công đang nắm giữ thủy quân của ta.

Văn Quận công biết vị đại thần kia nói cạnh khóe chuyện nhà Nguyễn Quyện. Cách đây 42 năm, phụ thân Thạch Quận công là Nguyễn Thiến hiềm khích với đại thần họ Phạm, thế cô nên sang hàng quân Lê- Trịnh. Tuy rằng sau đó, Nguyễn Quyện đã trở về, nhưng chuyện đó không mấy ai quên.

Vua có vẻ trầm tư, phán:

-Sơn Quận công nắm thủy quân, trẫm giao cho hàng trăm chiến thuyền, cố thủ cầu Dền, đánh chác thế nào mà bỏ chạy tan tác. Cái đầu ông ấy trẫm còn để trên cổ. Các khanh nói xem nên trị tội thế nào?

Văn Quận công vội bước ra, nói:

-Sơn Quận công có ân nghĩa với hoàng gia, vừa qua thế quân ngụy Trịnh quá to nên phải như vậy, thần liều chết xin với bệ hạ để ông ấy lập công. Thăng Long mới gượng dậy, bệ hạ nên lấy ân đức phủ dụ dân chúng cố gắng dựng lại kinh thành là hơn.

Quần thần gật gù hùa vào, vua bãi triều, vào hậu điện và ra lệnh giữ Văn Quận công lại để hỏi chuyện.

Văn Quận công run sợ, quỳ mọp dưới thềm hai canh giờ. Đầu gối tê rát, hoa mắt ù tai. Ông ghé mắt thấy chập chờn Mạc Ký đưa thị nữ ríu rít vào hậu cung, đi qua chỗ ông, coi như không thấy một viên quan văn đang chịu nhục.

Hồi lâu sau, một tên lính bước tới, quất roi vào đầu Văn Quận công, khệnh khạng nói:

-Ai là Văn Quận công? Hoàng thượng lo việc quân cơ có dụ cấm ai hầu chầu.

 

*

Vết thương đánh gậy ở đầu Văn Quận công khiến ông khổ sở. Ngoài da thì không ai nhìn thấy, không có sưng tấy. Trong đầu thì đau nhức, ung loạn. Thày thuốc bấm huyệt, nói ông bị choáng từ não bộ, di chứng vào thanh quản, khiến cho triệu chứng không thể nói được những điều định nói. Thành ra, lời thốt ra miệng, đều là những lời hão huyền, không thật. Từ mùa xuân, qua hạ, sang thu bệnh tình vẫn không thuyên giảm.

Bỗng một hôm, có ngự xa từ hoàng cung đến thư phủ của Văn Quận công. Mạc Ký quỳ dưới thềm, nói với Văn Quận công:

-Bẩm Quận công Đông các Đại học sĩ. Lính vệ Kim Ngô chót động tay nhầm, nên ông bị tổn thương. Bệ hạ đã giết tên lính, lại sai ngự y ban ngự dược và dụ cho kẻ hèn mọn là Ký đến xin ông tha tội chết.

Văn Quận công xua tay, nghĩ “Thằng chó này”, nhưng thốt ra lời:

-Ta với mi cũng vì nước.

Tên Ký đứng dậy, hoan hỉ lăng xăng đưa thuốc, rồi chắp tay nói:

-Bệ hạ dụ rằng, đại thần chỉ có Văn Quận công là tận trung, dám nói thật. Lâu rồi, bệ hạ rất nhớ ông, nên muốn khẩu dụ ông vào chầu.

Văn Quận công định từ chối, nghĩ ngay là có âm mưu gì, nhưng ông lại quỳ xuống, nói:

-Xin tạ ơn bệ hạ.

Văn Quận công đi rồi, thì trong đoàn xe của Mạc Ký, có một chiếc tách ra khỏi đoàn, nhằm hướng phủ Sơn Quận công.

Tên lính ngự lâm lon ton đi vào phủ. Vừa trông thấy lính vệ Kim Ngô, Phu nhân cười nói ngay:

-Vua lại vời ta đến vấn an hoàng hậu à? Chị ta có hoàng cung lo, ta bận lắm.

Tên lính ra vẻ lo lắng:

-Không ạ. Lần này tôi có tin nhắn của Văn Quận công. Ông ấy được vời vào chầu, không biết an nguy thế nào, nhờ Phu nhân cứu xét.

Bà Phu nhân nghĩ bụng, hồi trước Văn Quận công khẳng khái can vua, nên ông Sơn Quận công qua nạn gièm pha, giờ lẽ nào bỏ mặc ông ấy.

Phu nhân lên xe. Người đánh xe cho xe chạy thẳng đến hoàng cung.

Khi bà Phu nhân đến thềm nội điện, thì có bốn tên lính vệ Kim Ngô lực lưỡng dẫn bà thẳng đến hậu cung, đi qua ngự thư phòng, hướng đến hạnh cung.

Phu nhân ngờ ngợ, thì bốn tên lính ốp hai bên, gần như đẩy vào.

Nhà vua tươi cười giơ tay đón Phu nhân:

-Ái khanh đây rồi. Ta ngày đêm trông ngóng.

Phu nhân ngạc nhiên:

-Bệ hạ cho mời Văn Quận công đến có việc bảo ban gì ạ?

Vua xua tay:

-Chuyện đó đâu có đó. Quan lại vào triều có gì khác đâu.

Phu nhân e dè:

-Tâu bệ hạ, xin cho thần sang vấn an hoàng hậu.

-Hoàng hậu bình an- vua lắc đầu- Ta cứ trách ông trời, sao lại nỡ thiên lệch. Giá ngày xưa nàng vào cung chứ không phải chị nàng, thì phúc nhà ta dày hơn.

- Ối, xin bệ hạ xá tội- Phu nhân cúi đầu- Thần không dám nghĩ đến.

-Ta muốn nàng làm hoàng hậu, nàng nghĩ sao?

Vua tiến đến, quàng tay vào cổ Phu nhân, nhưng bà giật mình, né tránh, nói:

-Thần không dám làm đảo lộn cương thường, phép nước.

Vua lại bước đến, đẩy người đàn bà xuống, lẩm bẩm:

-Ta là cương thường, ta là phép nước, có gì mà phải sợ.

Trong gọng kìm của người đàn ông thanh niên, người phụ nữ vẫn cố tìm cách thoát:

-Nhưng thần là gái có chồng, thưa bệ hạ. Thần không dám làm ô uế ngọc thể.

Tiếng đàn ông phì phò như bễ rỗng:

-Ta sẽ làm cho chồng nàng biến mất. Ôi chao, nàng làm cho ngọc thể ta sáng choang lên…

Phu nhân bất lực, nức nở:

-Thần có tội, thần có tội, xin bệ hạ tha cho…

Tiếng rên cất lên:

-Tha này, tha này… Tha cho nàng tội nàng rất đẹp…

 

*

Lại nói Văn Quận công đến hoàng cung, ngồi mấy canh giờ, đầu óc như mụ mị. Chờ đợi hồi lâu mới thấy long nhan. Vua ban khẩu dụ:

-Văn Quận công có công, ta ban ngự dược, ông hãy về thuốc thang cho tốt. Là quan văn có nhiều chữ nghĩa, hãy vì Thiên tử mà ra sức phò trợ.

Văn Quận công định tạ ơn và trần tình rằng từ xưa mình vẫn ra sức khuyển mã phò giá, cũng là vì nước vì dân, nhưng lại nói:

-Chữ nghĩa của thần là do ơn huệ của bệ hạ.

Vua rất ưng ý, vui vẻ bảo:

-Ông thông lý số, hãy khuyên nhủ ái khanh Thị Niên hầu hạ Thiên tử. Nàng đức lớn, dung hạnh, xứng đáng ở ngôi cao, ta sẽ trị tội tên Sơn Quận công, đưa nàng đến địa vị ngang với chị nàng.

 Văn Quận công nghe như sét đánh ngang tai, vội khấu đầu, không dám ngẩng lên. Trong đầu Văn Quận công nghĩ, nguy cơ đến nơi rồi, hôn quân dâm đãng, sao không sửa đức lo chính sự, giặc còn ngấp nghé cửa ngõ kinh thành, lại chết vì da thịt đàn bà?

Nghĩ thế, Văn Quận công vội nói:

-Muôn tâu bệ hạ, thần sẽ cố gắng khuyên bảo.

Vua đẹp lòng, hoan hỉ:

-Vậy nhân ông vào cung, hãy đến thư phủ viết chữ, xem tranh.

Văn Quận công được đưa ra khỏi nội cung, đến thư phủ gần cửa Huyền Nga. Đó là nơi các quan văn dâng tặng nhà vua tranh vẽ, và lưu bút dâng thư pháp. Văn Quận công nhìn những bức họa muôn hoa đua nở, bỗng chốc cảm hứng dâng trào, cũng muốn vẽ một bức tranh người đẹp bằng họa pháp mực Nho. Trong đầu Văn Quận công, còn sáng rõ hình bóng Phu nhân Sơn Quận, vì có nàng trên đời mà ông đến nơi này.

Bỗng mạch cảm hứng bị cắt ngang… Người đàn bà xuất hiện như ở trong tranh bước ra. Đôi mắt nàng long lanh quyết liệt, nét môi màu má đỏ rực lên như bị đốt cháy, như là nàng sắp bùng lửa lên. Nhìn thấy dung nhan rực rỡ của bà phu nhân, như có ánh sáng chiếu rọi vào tâm trí, chợt Văn Quận công tâm trí thanh thoát, cơm đau đầu biến mất, lời nói lại trôi chảy, nghĩ gì nói đúng như vậy. Văn Quận công nói:

-Thưa phu nhân, bà định thế nào?

Phu nhân cảm thán:

-Ta định làm sen trong bùn, nhưng không thoát được mệnh Đào Hoa. Quân vương ư? Khanh tướng ư?

Văn Quận công kinh hãi:

-Sơn Quận công nguy mất.

Phu nhân nhíu mày, cả quyết:

-Ông hãy giúp tôi chạy đến tướng phủ Sơn Quận công… Bây giờ lính còn chưa đến, ông để tôi đi trước.

Phu nhân lên cái xe ngựa đang chờ Văn Quận công đỗ ngay cửa Huyền Nga, phóng đi. Lát sau, Mạc Ký phát hiện Phu nhân Sơn Quận công bỏ trốn, thì bà đã mất hút.

Văn Quận công bị đuổi ra khỏi hoàng cung. Ông lập tức tìm đường đến tướng phủ Sơn Quận công. Vừa nghe Văn Quận công kể lại câu chuyện ở trong cung, Sơn Quận công giậm chân kêu lên:

-Tổ sư thằng Mậu Hợp. Nước mạt vận rồi.

Sơn Quận công bèn án binh bất động toàn bộ thủy quân, cho người cấp báo xin hàng với Trịnh Tùng. Văn Quận công nói:

-Tôi báo tin cho ông để ông tìm đường ẩn náu, đợi quần thần khuyên can bệ hạ tỉnh ngộ, chứ không muốn ông làm phản theo ngụy Trịnh.

Sơn Quận công tức giận nói:

-Nó chính là thằng phản nước. Chính thống đâu phải ở ngôi cao dâm loạn. Nó mới là ngụy đấy.

Văn Quận công vẫn ương ngạnh:

-Nước cũ của Mạc Thái tổ xây đắp đã hơn một hoa giáp, Mạc Thái tông làm cho dân thịnh trị, thời Hồng Đức cũng không sánh được. Bây giờ chỉ có chuyện nhỏ này…

Sơn Quận công không nghe:

-Trời cho Mạc Thái tổ, Thái tông dựng nghiệp, nhưng trời cũng hãm chết thằng Mậu Hợp. Lòng dân là trời, ông biết không?

Văn Quận công lắc đầu:

-Tôi và ông đều chưa biết thật sự lòng dân thế nào?

Sơn Quận công cười nhạt:

-Tôi là dân đây. Lòng tôi đang chua xót. Ông cũng là dân. Ông hãy cùng tôi từ bỏ thói đạo đức giả đi.

Văn Quận công vẫn trở về Thăng Long.

Sơn Quận công Bùi Văn Khuê mang thủy quân cùng với hơn mười ông tướng khác quy phục Tiết chế Trịnh Tùng, quay lại tiến quân đánh Thăng Long.

*

 

Tháng đông chí, quân Trịnh lại đánh tới Thăng Long.

Kinh thành bấy giờ dân quen thấy loạn lạc, không hoảng hốt, chỉ truyền nhau quân Trịnh tiến đến đâu, đến đâu. Duy hoàng cung là nhao nhác, quan quân tháo chạy qua sông Nhị, chạy qua cả hành cung Bồ Đề, về Dương Kinh.

Văn Quận công chạy vào hoàng cung xem động tĩnh thế nào. Hoàng cung trống vắng, đồ đạc vứt lỏng chỏng. Vừa lúc đó quân Trịnh tiến vào. Văn Quận công xưng là Đông các đại học sĩ, được cho về. Quân Trịnh chỉ lùng bắt cung nhân và trung quan.

Song, Văn Quận công mới đi mấy bước, bị gọi giật lại. Viên tiểu tướng nói:

-Ông giúp chúng tôi nhận mặt tên này?

Một người đàn ông bị lôi ra. Đó là Mạc Tý. Mặt hắn tái xám, thất thần. Quần áo hắn tơi tả. Văn Quận công giật thót như bị giáng một cú gậy nữa vào đầu. Lấp ló trong cái quần rách của hắn, một dải vải buộc quanh rốn vòng qua háng bị mấy tên lính giật tung ra. Bộ sinh dục nam của hắn nguyên vẹn, rũ rượi. Văn Quận công nhìn vào tận mắt hắn, lưỡng lự.

Viên tiểu tướng giục:

-Ông hãy nói sự thật.

Văn Quận công gật, kiên quyết chỉ vào Mạc Tý nói:

-Đây là trung quan Mạc Ký, Đô chỉ huy vệ Kim Ngô,  kẻ thù của Sơn Quận công phu nhân.

Viên tiểu tướng và đám lính Nam triều cười sặc lên, nhìn dưới thắt lưng tên Tý:

-Trung quan có chim. Ô hô…

Lúc đó, Tiết chế Trịnh Tùng vừa vào đến hoàng cung. Văn Quận công và Mạc Tý cùng bị giải đến. Nghe xong câu chuyện, Trịnh Tùng cũng cười hê hê:

-Đại thần nhà Mạc khôi hài thật. Học sĩ này hoặc là dối trá, hoặc là phát cuồng.

Trịnh Tùng bèn ra lệnh giam Văn Quận công vào ngục, hậu xét. Mạc Tý khai là người giữ ngựa, được tha.

Việc quân cơ ổn ổn, mùa Xuân năm đó, người ta đồn ầm lên hoàng cung có cây đào lạ, cứ ngậm nụ không bao giờ nở, bởi vì có người tù chết dưới gốc cây, một đêm mối đùn lên thành ụ lớn. Tra xét ra, mới biết người tù chết đó là Nguyễn Tính, tước Văn Quận công, Đông các đại học sĩ.

Hai ông bà Sơn Quận công tìm đến, ngắm cây đào lạ. Phu nhân Sơn Quận công buồn lắm, mắt ngấn lệ, cứ đứng mãi không muốn về. Ông Quận công khuyên can vợ, thì Phu nhân thưa rằng:
-Ông ấy vì thiếp mà chọn cách nói thật, nên mới vạ vào thân. Ông trời không có mắt. Kiếp sau xin là đứa xấu xí hoặc là kẻ dối trá.

Có thám mã báo với Sơn Quận công, Mậu Hợp bị bắt, bị bức tử rồi. Phu nhân nghe thấy tin ấy, lặng lẽ rơi nước mắt.

Giọt nước mắt người đàn bà rơi xuống, bỗng chốc những nụ đào trổ hoa, rực rỡ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Chưa có bình luận nào !
Gửi ý kiến cho bài này
Tên (*):
Email (*):
Nội dung :
Mã xác nhận : a24qm5
Bài viết khác