Liên kết website
Sách bạn Văn
Phản hồi mới
Vũ Xuân Tửu

Bình Luận của Vũ Xuân Tửu

Mạn phép hóng hớt đôi điều:
Chữa bệnh kiết lỵ cho Bác ở Tân Trào có 3 người, gồm: y (bác) sỹ Paul Hauland (Mỹ), y tá Việt Cường và 1 bà lang người thiểu số do ông Chu Văn Tấn đón về.
Chăm sóc hằng đêm ở lán Nà Lừa do ông Võ Nguyên Giáp và Lê Giản (Tô Gĩ) thay phiên nhau.
Vũ Xuân Tửu

Bình Luận của Vũ Xuân Tửu

Bài hay, nhiều tình tiết hấo dẫn. Cám ơn tác giả. Đề nghị tham khảo thên 2 vấn đề sau:
Mục lV.1 a. Sau khi thống nhất 3 đảng, thì ông Trịnh Đình Cửu phụ trách BCH lâm thời.
Đoạn cuôi, ông Lê Hồng Phong học lý thuyết bay và thợ máy, chứ không phải là phi công.
Quang

Bình Luận của Quang

Thì ngay bây giờ người Việt vẫn chỉ là tiểu nhân: "Đi tắt đón đầu" chẳng qua là thích làm con buôn kiếm lời thay cho nhà sản xuất. Thế nên VN vẫn chưa sản xuất được máy móc thiết bị công nghệ cao mà chỉ biết nai lưng làm nông hay khai thác tài nguyên hay đi vay tiền để mua máy móc của nước ngoài. Hãy nhìn sang TQ xuất phát điểm không hơn ta nhiều mà nay hãy xem họ đang làm được gì: Tàu vũ trụ, máy bay, ô tô, xe máy, tàu cao tốc, tên lửa, máy siêu tính Tianhe nhanh nhất thế giới. Còn VN đang sản xuất cái gì?
Trần Minh Vũ

Bình Luận của Trần Minh Vũ

"Thị phi, phó dữ, thiên thu luận"
Thanh Minh

Bình Luận của Thanh Minh

Còn một điều mà tác giả chưa kể hết tội của cha con Hồ Quý Ly đó là tội làm chó săn cho giặc. Hai vua hậu Trần khi khởi nghĩa đều bị thất bại nguyên nhân chính là do cha con Hồ Quý Ly luôn dò xét tin tức rồi báo cho quân xâm lược. Súng thần cơ quân Trung Quốc đúc ra cũng để bắn vào quân dân Đại Việt. Tôi nghĩ phải xem lại những con đường mang tên Hồ Quý Ly. Có người còn dám so sánh Hồ Quý Ly với Trần Thủ Độ, theo tôi Trần Thủ Độ chỉ nói một câu " đầu thần chưa rơi xuống đất xin bệ hạ đừng lo" thì ông đã là người anh Hùng rồi. Sư so sánh đó quá khập khiễng.
Hồ thị quế

Bình Luận của Hồ thị quế

Mình Là Con Cháu Họ Hồ. CỤ Tổ Là Hồ Quý Tâm, Anh EM Hồ Quý Ly nhưng tài liệu trên mạng thì mình không rõ lắm. Mình Muốn biết Hồ Quý Ly có bao nhiêu người Anh em
ngân

Bình Luận của ngân

Rất chính xác rất có ích .
ngân

Bình Luận của ngân

Rất hay rất có ích ngày mai con có thể đến lớp và vượt qua môn lịch sử 1 cách dễ dàng con rất thích và rất cảm ơn nhà văn nguyễn xuân hương
Vũ Hoàng Hữu

Bình Luận của Vũ Hoàng Hữu

Gửi tác giả bài viết:
Dù lịch sử diễn ra theo chiếu hướng nào nhưng tôi nhận thấy vấn đề rằng: " Không ai có quyền phán xét công, tội của người khác". Mọi thứ chúng ta hiểu biết về Hồ Quý Ly chỉ là dựa trên những sử sách còn ghi lại ( mà cái này thì lại do ai đó ghi chép lại), nó không thực sự chính xác 100%. Vì theo tôi được biết thì sau khi nhà Minh xâm lược thì đã cho đốt, phá toàn bộ sách vở, ghi chép... vậy thì lấy gì ra để mà xác nhận những gì đã diễn ra trong thời đại trước đó là đúng. Còn về công hay tội của Hồ Quý Ly thì chúng ta cũng chỉ nên đưa ra " nhận xét của cá nhân" chứng đừng hùng hồn tuyên bố vậy. Tác giả có tài năng như Hồ Quý Ly không mà có quyền phán xét? Tác giả có chắc chắn rằng những gì tác giả đọc được, biết được là đúng với lịch sử không mà cho rằng những điều mình nói là đúng?
xuân phượng

Bình Luận của xuân phượng

Khoái đoạn bác viết về VCH quá đi. nhà cháu cũng mê VCH lắm ạ.
Lê Hải

Bình Luận của Lê Hải

Gửi trang những bài thơ của cụ Lê Quát do Lê Hải dịch
THƠ VĂN CỤ LÊ QUÁT

Ông Lê Quát, tự Bá Quát, hiệu Mai Phong, quê làng Cổ Định, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa, nay là làng Cổ Định, xã Tân Ninh, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Ông sinh năm Kỷ Mùi – 1319 và mất ngày 25 tháng 3 năm Bính Dần – 1386, thọ 67 tuổi. Ông là con trai thứ hai của Tể tướng, Luật Quốc Công Lê Thân. Trước khi mất ông giữ chức vụ Thượng thư hữu bật, nhập nội hành khiển ( Hữu Thừa tướng). Ông cùng với Phạm Sư Mạnh là những học trò giỏi của Vạn thế sư biểu Chu Văn An.
Đương thời, ông sáng tác nhiều thơ văn, nhưng đến nay đã thất lạc nhiều, chỉ còn lại 7 bài. Ngoài bài văn bia khắc ở chùa Thiệu Phúc, Bắc Giang, nay xin giới thiệu 6 bài thơ của ông :


1- ĐỒNG HỔ

Nhất song đồng hổ cứ thành ngu ( ngung)
Thủ hộ thiên hôn kỷ độ thu
Tinh dựng thú sơn kinh bách luyện
Uy phân nham điện thước song mâu
Thanh dương quái đản chung hề tín
Kim mã khoa trương khởi tức mâu
Cáp tự trung thần tâm thiết thạch
Uy thanh lẫm lẫm ngọa biên đầu.

Dịch nghĩa:

ĐÔI HỔ BẰNG ĐỒNG

Một đôi hổ đồng ngồi ở góc thành
Canh gác cung điện đã mấy thu
Chất đồng kết tụ ở núi Thú Sơn đã qua trăm lần luyện
Oai phong được chia sẻ từ chốn Nham Điện, sáng quắc đôi ngươi
Dê đá kỳ quái rốt cục tin làm sao được
Ngựa vàng khoa trương nào có gì đáng sánh đâu
Hổ hệt như kẻ trung thành, lòng sắt đá
Uy danh lừng lẫy nằm trấn ở chốn biên thùy.

Dịch thơ:

Đôi hổ bằng đồng gác cổng thành
Mấy thu cung điện nhuốm rêu xanh
Thú Sơn kết tụ trăm lần luyện
Nham Điện oai phong mắt sắc vành
Dê đá dị hình tin chẳng được
Ngựa vàng khoe mẽ sánh sao bằng
Hổ lòng sắt đá người trung nghĩa
Trấn giữ biên thùy lừng lẫy danh.

Lê Hải ( dịch)


2- ĐĂNG CAO

Lão khứ kinh trần lưỡng nhãn hôn
Đăng cao đốn giác sảng linh hồn
Mang mang đại dã khai lăng ấp
Lịch lịch quần phong biểu quốc môn
Diên vĩ bắc hồi thiên trụ trạng
Vân trung nam ủng đế cung tôn
Bảo nguyên tằng dự tùng triều tuyển
Lạc dục ân thâm khắc cốt tồn.

Dịch nghĩa:

LÊN CAO

Già rồi, hai mái tóc phủ mờ bụi kinh thành
Lên cao, bỗng thấy tâm thần sảng khoái
Đồng nội mênh mông, trải ra những gò ấp
Núi non lớp lớp phô lên cửa trước
Diên vĩ xoay về phương Bắc, trụ trời thêm oai vệ
Vân trung ôm lấy phía Nam, đế đô càng tôn nghiêm
Từng được triều đình tuyển dự vào Bảo Nguyên
Ơn sâu đào tạo còn khắc mãi trong xương cốt.


Dịch thơ:

Mái đầu mờ phủ bụi đời
Tâm thần sảng khoái níu trời lên cao
Mênh mông đồng ruộng, đầm ao
Núi non lớp lớp dựng cao trước thành
Diên Vĩ hướng Bắc oai danh
Đế đô tôn quý mây lành phương Nam
Bảo Nguyên từng được dự bàn
Ơn sâu đào tạo chan chan ghi lòng.

Lê Hải (dịch)



3- CƯU TRƯỢNG

Quân ân ưu lão lễ vưu thù
Khắc trượng vi cưu đại lực phù
Tước xuất hoa ưng toàn thể hoạt
Uyển thành cẩm dực nhất chi cô
Quá mi hạc tất cương tài thiểu
Tại thủ long hình vãn tiết vô
Chế thử khởi duy cầu bất ế
Phù nguy cấp cấp thị lương đồ.

Dịch nghĩa:

GẬY CHIM CƯU

Ơn vua ưu đãi người già, ban cho đồ vật rất đặc biệt
Gậy khắc hình chim cưu, sức đã lớn
Trổ nên ngực hoa, toàn thân sinh động
Uốn thành cánh gấm, đậu một cành lẻ loi
Gối hạc quá mày, sức lực trẻ nay đã giảm sút
Hình rồng ở đầu, không còn tiết lúc tuổi già
Làm chiếc gậy này há chỉ cầu ăn không nghẹn
Đỡ lúc nguy, giúp lúc gấp đó mới là ý tốt.

Dịch thơ:

Ơn vua ưu đãi tặng người già
Chiếc gậy chim cưu sức vượt xa
Cánh gấm uốn hình cành lẻ biếc
Toàn thân sinh động trổ đầy hoa
Gối chùng, chân mỏi không còn trẻ
Rồng khắc đầu cây lúc đã già
Gậy quý há cầu đừng mắc nghẹn
Đỡ đần nguy cấp ý sâu xa.

Lê Hải ( dịch)



4- NHẠN TÚC ĐĂNG

Thượng Lâm đăng chế dị tầm thường
Nhạn túc tài thành thất xích trường
Bàn để cao ngâm nghi hệ bạch
Song gian cước ảnh nhận bài hàng
Y hy hạc diễm lãnh đinh nguyệt
Ẩn ánh nga phi phiên tái sương
Kham tiểu tần cung thượng kỳ xảo
Bàn ly phi giáp chiếu Hàm Dương.

Dịch nghĩa:

ĐÈN CHÂN NHẠN

Đèn ở Thượng Lâm chế ra khác loại đèn bình thường
Chân nhạn làm dài đến bảy xích
Ngấn mỡ dưới đáy đèn nom ngỡ buộc dải lụa
Bóng chân trên cửa sổ, trông như xếp hàng
Lửa hạc cháy phảng phất như trăng lạnh trên bãi sông
Đàn ngài bay mờ tỏ như sương quay lượn nơi biên ải
Đáng cười cho cung nhà Tần thích sự kỳ xảo
Đèn ly được trong cung Hàm Dương mà thôi.


Dịch thơ:

Thượng Lâm chế tạo chiếc đèn hoa
Chân nhạn cao vời đã khác xa
Ngấn mỡ đáy đèn như dải lụa
Bóng soi cửa sổ dưới hiên nhà
Lửa mờ phảng phất trăng sông lạnh
Lũ bướm vần quay sương ải xa
Kỳ xảo cung Tần xem chẳng đáng
Hàm Dương leo lói ánh đèn nhòa.

Lê Hải ( dịch)




5- TỐNG PHẠM CÔNG SƯ MẠNH BẮC SỨ


Phiên âm:

Dịch lộ tam thiên quân cứ an
Hải môn thập nhị ngã hoàn san ( sơn)
Trung triều sứ giả yên ba khách
Quân đắc công danh ngã đắc nhàn.

Dịch nghĩa:

TIỄN PHẠM SƯ MẠNH ĐI SỨ

Anh lên ngựa qua ba ngàn dặm đường dịch trạm
Tôi trở về nơi núi non ở mười hai cửa biền
Anh đi sứ Trung triều, tôi là khách của mây nước
Công danh anh hưởng, tôi thì được nhàn nhã.


Dịch thơ:

Bài dịch I

Bác lên yên ngựa ba ngàn dặm
Mười hai cửa bể tôi về ngàn
Người đi sứ giả, người mây nước
Bác được công danh, tớ được nhàn.

Bài dịch II

Ba ngàn dặm trạm đường trường
Anh lên yên ngựa, tôi nương biển trời
Bước đường sứ giả dập dồi
Công danh bạn hưởng, còn tôi được nhàn.

Lê Hải ( dịch)




6- THƯ HOÀI ( Nhị kỳ)

( kỳ nhất)

Sự vụ như mao bệnh phục nhàn
Càn khôn vạn biến tĩnh trung khan
Song mai kiều bạn thu phong lão
Vô số hoàng hoa ánh dược lan.

( kỳ nhị)

Niên lai thế sự dữ tâm vi
Nhật vọng gia sơn phú thức vi
Thủy quốc thiên hàn kinh tuế mộ
Mộc lan hoa lão vũ phi phi.

Dịch thơ:

NỖI LÒNG

( bài một)

Việc đời tơ rối bệnh nằm nhàn
Thế sự vần xoay gương mắt khan
Đôi gốc mai già bầu bạn gió
Muôn cánh dược lan óng ánh vàng.

( bài hai)

Năm qua thế sự vẫn lánh xa
Ngày buồn diệu vợi ngóng quê nhà
E sợ cuối năm trời giá lạnh
Mưa chan, gió dội gốc lan già.

Lê Hải (dịch)
Lê Hải

Bình Luận của Lê Hải

Cụ Lê Quát, quê làng Cổ Định, huyện Nông Cống, Thanh Hóa - nay là xã Tân Ninh, huyện Triệu Sơn, Thanh Hóa. Cụ là con trai thứ hai của Cụ tổ nhà tôi. Cụ Tổ tên Lê Thân ( 1282 - 1367), đậu Bảng nhãn khoa thi Giáp thìn - 1304, đứng sau Mạc Đỉnh Chi ( Trạng Nguyên), làm quan trải 4 đời vua Trần : Anh Tông, Minh Tông, Hiến Tông và Dụ Tông. Chức vụ trước khi nghỉ hưu ( 70 tuổi): Nhập nội hành khiển khu mật viện đô kỵ sự - Tể tướng.
Cụ Lê Quát sinh năm 1319, mất năm 1386 ( thọ 67 tuổi). Mẹ của cụ là bà Đặng Thị Lý, quê làng Phủ Lý, Đông Sơn - nay là xã Thiệu Trung, Thiệu Hóa, Thanh Hóa. Cụ Lê Quát đậu Thái học sinh ( tiến sĩ) khoa thi 1340. Trong số 7 bài thơ của cụ còn lại đến giờ ( Lê Hải đã dịch), bài: Tống Phạm công Sư Mạnh Bắc xứ, cụ làm trước khi thi đậu.
Cụ Lê Quát có người con trai là Lê Giốc, cũng đậu Tiến sĩ. Năm 1373, khi giặc Chiêm thành đánh vào Thăng Long, Cụ Lê Giốc đang giữ chức An phủ sứ Thăng Long đem quân chống cự. Không may cụ bị giặc bắt được. Giặc bắt phải lạy, cụ không lạy còn chửi giặc luôn miệng nên bị giặc giết chết. Sau khi vua Trần Nghệ tông lên ngôi truy tặng cụ Lê Giốc tước hiệc: " Mạ trặc trung vũ hầu"...
Hưng Giảng

Bình Luận của Hưng Giảng

Tôi, năm nay đã 73 tuổi, nhớ hồi còn học cấp 1, 2 gì đó, học lịch sử thời chế độ miền Nam, có nói về Hồ Quí Ly, khi thua trận, 2 cha con đến Ải Nam Quan (tên gọi thời xưa, người Việt gọi là Ải Bắc quan mới đúng), quì xin nhà Minh tha tội, để xưng thần, lại có cả ảnh minh họa trong tập sách, rất ấn tượng. Gây cho tôi nỗi căm hận. Xin cao nhân cho ý kiến, có xác thực ko? Theo ý kiến riêng: một người tài giỏi gian hùng, vong quốc, trở thành anh hùng lưu danh cho dân tộc há để làm gương cho hậu thế ư!? Hiện ny tại Tp. Hồ chí Minh, có đường Hồ Quí Ly!
ngoclan

Bình Luận của ngoclan

bay gio co lay dan lam goc dau
ngoclan

Bình Luận của ngoclan

bay gio co lay dan lam goc dau
Hồ Quý Cáp

Bình Luận của Hồ Quý Cáp

Gửi Nguyễn Thế Chiến, với trình độ lớp 1 trường làng đọc chữ ko chạy thì bạn nên nhờ người nào có học đọc lại bài viết trên cho bạn nghe nhe. Cám ơn tác giả Nguyễn Xuân Hưng đã kỳ công mang đến cho đọc giả một bài viết rất hay về lịch sủ
Hồ Quý Cáp

Bình Luận của Hồ Quý Cáp

Gửi Nguyễn Thế Chiến, với trình độ lớp 1 trường làng đọc chữ ko chạy thì bạn nên nhờ người nào có học đọc lại bài viết trên cho bạn nghe nhe. Cám ơn tác giả Nguyễn Xuân Hưng đã kỳ công mang đến cho đọc giả một bài viết rất hay về lịch sủ
nguyen thi cam tu

Bình Luận của nguyen thi cam tu

cac ban oi cho minh y kien nhe. vay tom lai ho quy ly duoc xem la anh hung hay gian hung
ngo panbin

Bình Luận của ngo panbin

Khong nen binh luan danh gia cac nhan vat LSU mot cach thieu cong bang. Troi sinh ra kg ai hoan hao. trong cuoc song ban muon lam viec that hoan hao, nhung co bao gio dc kg ??? vi vay lanh dao mot dat nuoc khi hanh dong trong cong viec, cung nhu trong cuoc song doi thuong,co gi do kg hoan toan tot dep,co gi do khiem khuyet, ta cung nen luong thu ma bo qua cho ho, mien sao cai sai kg qua tram trong,cai lam duoc cho dantoc datnuoc de den hom nay chung ta va lich su thay dung dan co ich la qua tot va can ton vinh cong lao do, Cac ban co khi nao lam lanhdao va dung truoc ap luc that su lon chua ??? khi do kho tam lam ban oi !!!
Vay nen toi khuyen cac ban can co tam long bao dung hon voi nhung ai da lam tot, co loi cho datnuoc va dantoc vietnam, Du ho khac ching kien khac quan diem chinh tri voi ban, nhung chung ta la mot me auco sinh tram trung, va bo coi viet nam neu co mat vao tay ke nuoc ngoai ban chac se that su dau long. Con ben CSan hay QGia thi suy cho cung chua phai qua toi te, truoc het la cham dut chien tranh som di doi voi dong nghia su giet choc nhau giua nguoi vnam voi nhau kg con,dat nuoc ven toan mot moi, dan bot lam than kho cuc,Phia ban va phia toi, tat ca la conrongchautien,
Toi kg quan trong cai ten, CN CSan, CN MACLENIN hay chu nghia nao nao di nua, nhung dem lai dieu tot cho dongbao datnuoc vnam la dc, CN nao cung vay neu kg dclongdan, ban kg can thucday kg can dautranh ma tu no cung sup do va dongbao trong nuoc se lam viec do,
Phan Văn Hoàng

Bình Luận của Phan Văn Hoàng

Xin góp hai ý :
1- Tên tờ báo là NÔNG CỔ MÍN ĐÀM (nghĩa : uống trà nói chuyên làm nông và buôn bán). Không phải MÍM ĐÀM.
MÍNH là trà non. Cụ Huỳnh Thúc Kháng có bút hiệu MÍNH VIÊN (vườn trà non)
Người Nam Bộ phát âm -IN thành -INH, nên viết MÍNH thành MÍN.
2- Người ĐỒNG BANG là người cùng chung một nước.
Do người Nam Bộ phát âm lẫn lộn -AN và -ANG nén viết sai đồng BANG thành đồng BAN.
PVH
Bút Ký
Bắc Hà -một ngày trong năm

   1.    Bắc Hà đêm nhỡ nhàng…

 

Theo kế hoạch, đoàn lãng du chúng tôi gồm 2 nhà văn già và 1 nhà văn sắp già sẽ đến Bắc Hà chiều tối thứ Bảy 8/6/2013, cũng như mọi du khách khác, nhằm chơi phiên chợ Bắc Hà. Đã có nhiều bài báo nói về phiên chợ vùng cao này. Bắc Hà bình thường là một thị trấn miền núi êm đềm vắng vẻ, chỉ có chủ nhật bỗng rộn ràng đầy mầu sắc, nhộn nhịp bước chân người đi chợ của người Mông, người Dao quanh miền núi Bắc Hà.

  

Tuy nhiên, chúng tôi không biết rằng, ngày Chủ nhật 9/6 là ngày cả năm mới có một, đó là ngày chung kết Hội đua ngựa Bắc Hà. Thế là, chúng tôi “ăn đủ” hậu quả của lễ hội này, chưa biết nó diễn ra thế nào, mà suýt nữa chúng tôi không tìm được chỗ ngủ đêm.

Mới vào đầu thị trấn, tôi đã thấy mấy anh xe biển số Hà Nội đi vòng vèo khắp thị trấn. Hóa ra họ cũng như chúng tôi, đi tìm khách sạn. Thị trấn có khách sạn Ngôi Sao lớn nhất, khoảng mấy chục phòng, còn lại khoảng gần chục khách sạn tư, nhà nghỉ và tất cả đều đã hết phòng. Ban tổ chức và khách dự lễ hội phải được ưu tiên trước, sau đó mới là khách du lịch. Một thị trấn nhỏ bé đi mấy bước chân đã hết, thì bỗng có một lượng du khách đổ về như thế này, quả là quá tải.

Một khách sạn tư nhân nói họ vừa có đúng 1 phòng, giá 1 triệu một đêm chỉ cho 2 người ngủ. Giá mà nhét thêm 1-2 người thì chúng tôi cũng tắc lưỡi ok, nhưng chủ khách sạn nhất định không đồng ý, và chỉ chúng tôi đi Bản Phố, một bản gần thị trấn. Đi khoảng mươi cây số thì đến Bản Phố. Bản có khoảng hai chục nóc nhà. Đầu bản có một nhà sàn gỗ mới làm, thì có một nhóm khách Hà Nội đã thuê bao hết. Không có nhà thứ hai để cho khách nghỉ. Một anh thanh niên khoảng ba mươi tuổi bảo chúng tôi: Để tôi về hỏi vợ xem có cho khách thuê ngủ không? Lát sau, anh ta đi xe máy đến gật đầu. Chúng tôi theo anh về nhà. Đó là một căn nhà xây mới như nhà người Kinh, ngó vào thấy một gian có máy tính, có tủ lạnh, ti vi, máy giặt… bèn hỏi: Anh cán bộ xã à? Anh ta gật. Song có điều… gay go là nhà ngổn ngang kinh khủng, ruồi muỗi đông lắm và bốc mùi hôi đặc trưng của quần áo lâu không giặt. Anh chủ nhà chỉ 2 giường đang ngổn ngang bừa bãi đệm với chăn, nói sẽ dọn cho du khách nghỉ. 300.000 đồng một giường.

Chúng tôi nhìn giường chiếu ái ngại, rồi tính bài chuồn, nói nước đôi, đi ăn ở thị trấn rồi về sau…

Khi trở ra thị trấn, thì chúng tôi thấy ba bốn xe bảy chỗ rồng rắn đi tìm nhà ngủ vẫn rồng rắn thế. Tôi bèn đỗ xe, nhằm một công ty bề thế, hỏi ngủ nhờ. Hóa ra trong khu nhà văn phòng đó, cũng toàn khách Hà Nội lên, trải chiếu nằm đất. Người chủ nhà săm sắn gọi điện đi các nhà khác để hỏi xem còn chỗ cho ngủ không, cuối cùng mới chỉ sang bên kia đường, nói “con bé bên kia có thể cho ngủ thuê đấy”

Sau này, chúng tôi mới biết, người chủ công ty đó chỉ đến nước cuối cùng mới bảo chúng tôi sang thuê ngủ ở nhà này…

Chủ nhà là một cô xưng 47 tuổi, nhưng đẹp mặn mà, tươi cười trẻ hơn tuổi nhiều. Cô ta đang bán rượu. Một gian hàng với những cái can 1 lít trắng phau, kẻ tấm biển “Rượu men Bắc Hà”. Nhà chỉ có 2 vợ chồng, một đứa con đã đi làm ở Hà Nội. Cô ta chỉ cho chúng tôi 2 phòng ngủ của gia đình, chung 1 toa-let, và ra giá 600.000 đồng. Phòng ốc sạch sẽ, thoáng sạch, chúng tôi ok liền.

Thế là tất cả thở phào, tưởng phải ngủ ngồi trên xe, giờ lại có chỗ ngủ ok lắm. Bắt đầu bàn đi ăn tối rồi về ngủ, đi cả ngày cũng thấm mệt. Cô chủ nhà nhanh nhẩu bảo: Các bác đi ăn đâu, về nhà bà chị em, nấu thắng cố ngon lắm, để em dẫn.

Thế là cô chủ nhà nhanh chóng khóa nhà, nhảy lên xe, đi vài trăm mét, đúng đến cổng chợ, vào nhà bà chị dâu…

Bắt đầu từ đây, chúng tôi mới nhận ra mình là du khách bị chém đẹp như thế nào…

 

2.     2Bắc Hà tận thu…

Khi chuẩn bị ăn tối, Nhà thơ Ngọc Bái nói chuyện: Ông đã gọi điện cho Trần Hữu Sơn, Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Lào Cai, thì được biết, ông Sơn phản đối chuyện bán vé xem đua ngựa ngày mai, nên ông không đến Hội Đua ngựa. Một lễ hội cho đồng bào Mông nghèo, nhưng huyện và tỉnh lại đặt vấn đề bán vé, là chệch mọi tiêu chí. Bán vé 5000 đồng, số tiền rất nhỏ, nhưng người Mông nghèo cũng không thể có tiền đó mua vé. Vả lại, hội đua ngựa xuất phát từ đời sống người Mông, giờ bán vé là mang chất thương mại vào đó, không hay. Năm nay là lần đầu tiên bán vé vì các năm trước đều tự do vào xem cả…

Thảo nào, chúng tôi thấy mấy cái bàn ghi chữ “Ban tổ chức” to tướng, rồi có chữ “bán vé” cũng rất to, bên ngoài khách sạn Sun, cổng chợ.

Bữa ăn khá vui. Nhà văn Lê văn Thảo còn cao hứng tán tụng chị chủ nhà, xưng là chị sui, ý muốn gả con cho nhau. Ông Thảo còn hào phóng mang nửa chai Remy Martin còn lại, đãi khách chủ nhà là cháu chắt từ Hà Nội lên. Hai mâm các cháu ngồi chiếu, còn chúng tôi những ông già thì ngồi bàn.

Bữa cơm có Khâu nhục, có xôi, có canh, và hai bát thắng cố ngựa. Tôi nghĩ đó chỉ là những bát canh lõng bõng, nhưng chủ nhà bảo là thắng cố, thì cũng khen ngon thôi. Sau đó, mỗi bát canh như vậy, chủ nhà tính 200.000 đồng. Một bát canh lõng bõng không có mấy miếng thịt mà 200.000 đồng. Không biết nói ra sao nữa.

Hôm sau, nhà văn Lê Văn Thảo và nhà thơ Ngọc Bái bảo tôi: Nhất định phải vào chợ Bắc Hà ăn thắng cố “trả thù”. Ba chúng tôi vào chợ Bắc Hà khi đó khoảng 9 giờ. Mọi người dồn hết về sân vận động xem đua ngựa, nên chợ vẫn không đông. Có khoảng 20-30 chủ bán thắng cố ở chợ. Chúng tôi được biết, ở chợ cứ 200.000 đồng một bát là giá chung rồi. Nhưng bát thắng cố ở chợ đầy ú ụ, thịt rất nhiều. Bát thắng cố này gấp 5-6 lần bát thắng cố loãng lõng bõng tối hôm qua…

Ban tổ chức lễ hội đua ngựa thì tận thu bán vé, khách sạn chém du khách tìm chỗ ngủ, cô chủ nhà tươi cười chém du khách ăn tối. Bắc Hà một năm có một ngày bội thực du khách nên mới thế ư? Tối đi ngủ, chúng tôi chịu một sự cố nhỏ, đó là tự nhiên một cái van xả nước trong nhà tắm bật ra, khiến ông chủ phải lần mò khóa van tổng lại, thế là không dùng được phòng vệ sinh. Sáng hôm sau phải chạy xuống tầng đánh răng, rửa mặt. Khi trả tiền phòng, chủ nhà ủy nhiệm cho cô em gái đến thu tiền, hài hước là cô chủ nhắn tin đòi thêm 100.000 đồng tiền cái vòi nước. Lúc này, du khách không bình tĩnh được nữa. Vòi vòi cái gì, chúng tôi không phạt vì không sử dụng nhà vệ sinh thì chớ, lại còn đòi tiền là cái kiểu gì? Thế là cô em chủ nhà đành chống chế thôi không đòi nữa…

Tôi thường nghe, Bắc Hà một tuần sống cho ngày Chủ nhật phiên chợ, một năm sống cho một ngày đua ngựa. Song cái cung cách nhỏ bé ti tiện thế này, thì còn lâu Bắc Hà mới thành một địa chỉ du lịch ra hồn…

 

3.    Bắc Hà màu sắc…

Màu chủ đạo ngày phiên chợ chủ nhật ở Bắc Hà là mầu đỏ. Người Mông xuống chợ đi từng đoàn, đỏ rực cả đường. Cách Sa Pa có mấy chục cây số, mà Bắc Hà vẫn giữ được nhịp sống phiên chợ vùng cao đầy mầu sắc. Chỉ phiên chợ thôi, các hoạt động mua bán trao đổi hàng hóa, như cuộc sống vẫn thường tiếp diễn như thế, đã là một đặc sản du lịch rồi.

 

Nếu mai đây, người ta xây cho Bắc Hà một cái chợ bề thế, thì sẽ thế nào? Thì phiên chợ Bắc Hà sẽ vĩnh viễn mất đi, như Sa Pa đã từng mất chợ.

 Có một hoạt động ăn theo lễ hội du lịch, đó là Hội chợ hàng nông sản các tỉnh phía Bắc. Người ta mang sản vật đến, trưng bày và bán trong các gian hàng vuông vắn, nhưng bán vé cho người vào chợ. Nghe nói cũng 5.000 đồng một vé. Vào sáng chủ nhật, tôi nhìn vào cổng chợ, thấy những gian hàng vắng vẻ đáng thương…

  

Có thể thấy phố xá Bắc Hà một nhịp sống mang dáng vẻ truyền thống xa xưa, không mấy bị thị trường hóa giống như những vùng xuôi. Người Mông đi chợ, mang xe máy để gọn thành một chỗ ở đoạn phố gần chợ, và không có ai trông hay thu tiền trông xe. Xe ngựa đi nhong nhong trên phố. Có người dắt ngựa thồ đi giữa phố bên cạnh những chiếc ô tô bóng lộn. Nơi cổng chợ, cổng chùa, những người bán mận làm thành một chợ mận nho nhỏ. Đang mùa mận Tam Hoa, thứ mận làm nên tiếng tăm của Bắc Hà. Năm nay mưa đá, nếu nhìn thấy mận trơn tru không sứt sát thì chắc không phải mận Bắc Hà rồi. Rất đáng tiếc, tôi không ăn chua được. Ít khi tôi ăn hết một quả mận. Mận Bắc Hà chỉ để nhìn ngắm vậy...

Có cảm tưởng người Mông, người Dao Bắc Hà không nghèo khó như ở Hà Giang. Chợ Đồng Văn còn có vẻ hoang dã hơn, người đi chợ có những người không tiền, chỉ đến chợ thử rượu, say lăn quay ở chợ. Người Mông Bắc Hà có vẻ đầy đủ hơn. Tôi thấy mấy cô người Mông bán cho nhau bộ váy áo, 500.000 đồng một bộ. Một du khách nữ Hà Nội bảo tôi: Em mua váy áo ở Hà Nội chỉ 300.000 đồng còn tính chán. Tôi bảo: Nhưng cô có hàng chục bộ, còn đây cô Mông này có 1-2 bộ thôi. Sau đó, tôi hỏi cô Mông mua áo váy, cô bảo đã có 2 bộ rồi, giờ thấy đẹp thì mua nữa…

 

4.    Lễ và hội…

Trong khi hai nhà văn Ngọc Bái, Lê Văn Thảo ngồi ngắm phố, thì tôi đi ra ngó đua ngựa. Sân vận động Bắc Hà xung quanh là đường đi, chỉ có rào sắt. Nên ngay từ đầu, số có vé ít hơn số ngoài đường nhòm vào. Tất yếu phát sinh phương án của công an, là tháo khoán cho vào xem. Công an đi quanh sân, bảo những người đu bám hàng rào cái tin cho vào tự do. Nhưng một số thì chỉ thôi leo lên đỉnh hàng rào, chứ vẫn đu lên xem, vì chỗ hàng rào cao hơn…

  

Thực ra, đua ngựa Bắc Hà vẫn không thoát khỏi một nếp hội dân dã. Con ngựa là con vật yêu quý trong nhà người Mông, nên từ xưa, có những cuộc đua nho nhỏ giữa các tay đua trong bãi nhỏ giữa các xóm, vào dịp Tết. Ngựa Mông leo núi, rắn rỏi chịu khổ mà không to, có con nhỏ như con chó to. Nên khi cưỡi phi nước đại, vẫn thấy không hùng dũng. Khi đua, thì các tay đua không dùng yên ngựa, nên việc đua lại càng gần với sinh hoạt dân dã, không chuyên. Năm ngoái, có con ngựa phi rất hăng, dẫn đầu, nhưng cách đích có mấy mét, bỗng đứng ì ra, bỏ đi chơi. Đó cũng là cung cách không chuyên, đậm chất phong trào, từ chính con ngựa đến người đua ngựa… Với một lễ hội đua ngựa, Ban tổ chức chỉ nên tổ chức khéo léo giữ cho nó đúng chất dân dã, lôi kéo khách du lịch là chính mà thôi… Nếu không khéo tổ chức, rồi du khách sẽ chán, năm sau không còn được như năm trước. Lúc ở chợ Bắc Hà, các chủ hàng ăn nói chuyện: Năm ngoái thịt 40 con ngựa, thiếu to, năm nay rút kinh nghiệm, “liên đoàn” thắng cố thịt 80 con, nhưng đã nhìn thấy sẽ ế, vì tầm này năm ngoái đông gấp 2-3 lần…

 

 

 

 

5.    Từ biệt Bắc Hà…

Sắp từ biệt Bắc Hà, chúng tôi ngồi hồi lâu uống cà phê ở quán gần cổng chợ. Nhà văn Lê Văn Thảo chỉ cho tôi một ông người Mông ngồi ở gốc cây gần đó. Ông lão bán mấy chùm thảo quả, vài ba chai rượu ngâm các thứ cây. Ông Thảo nói: Chính ông lão ấy cũng là một đặc sản, quảng bá hàng hóa. Năm ngoái ông Thảo đi Bắc Hà với Hoàng Thế Sinh, vẫn nhìn thấy ông già Mông này. Ông bảo đã 83 tuổi rồi, uống cái rượu này khỏe như hổ báo nhá… Khi tôi giơ máy ảnh lên chụp, ông xua tay không cho chụp và bảo: Có cho tiền không? Mày chụp mang tao đi nói xấu ở thế giới à? Một cái gì đó thương mại hóa đã len lỏi vào tâm khảm người ở vùng này, điều mà Sa Pa đã ăn đủ rồi.

Có một cái tên mà Bắc Hà ai cũng biết, đó là Giàng Seo Phử. Ông quan huyện này giờ đã lên Trung ương. Một thời ông đã là anh hùng của vùng biên cương phía bắc, giờ thì ông là quan lớn và có nhiều nhà. Ai ở Bắc Hà cũng có thể kể về căn nhà hoành tráng ở đằng sau khu nhà vua Mông họ Hoàng. Có lẽ Giàng Seo Phử cũng đang tiến đến một cấp độ vua Mông. Không những dinh cơ mà ông đứng tên đằng sau nhà vua Mông họ Hoàng đó, người Bắc Hà còn biết rõ, ông họ Giàng còn là chủ hai khu dinh cơ bề thế ngay gần cổng chợ. Một hiện đang là Khách sạn Ngân Nga có cho Ngân hàng thuê mặt đường, và một khu to lớn hơn, đối diện bên kia đường, vốn là khu nhà Cục Thuế. Giờ thì Cục Thuế đã di dời đến địa chỉ mới, còn khu nhà Cục Thuế cũ sẽ về tay ông họ Giàng. Thị trấn bé nhỏ, như một cái làng Việt, nhất cử nhất động gì dân chúng cũng biết, không thể giấu được. Không biết mấy ngôi nhà to lớn có vị trí đắc địa ấy có thực của ông Giàng Seo Phử không? Nếu không phải thì sao dân Bắc Hà lại đồn thổi như vậy. Nhìn những người Mông đi chợ, dù cho có vẻ không nghèo khó như vùng cao Đồng Văn, nhưng họ vẫn là những người nghèo, rất nghèo. Cộng đồng Mông còn lắm chuyện phải làm để thoát nghèo đói, thoát nạn tảo hôn, cải thiện hình thể… Còn một đại diện người Mông vào chính quyền như ông họ Giàng, tích cóp làm chi lắm nhà đến thế?

Chúng tôi đến Bắc Hà, dù cho có những điều không may mắn, nhưng bù lại được sống với nhịp sống dân dã đậm chất truyền thống Bắc Hà. Ông Lê Văn Thảo bảo: Có dịp thì cứ nên đi, kẻo nhịp sống này biết đâu biến mất…

 

 

 

 

Đinh Khắc Bình Gửi lúc : (17/06/2013 | 01:09:00)
Bài viết,hình ảnh giúp nhiều người biết vùng cao Bắc hà,kể cả tôi.Nhân nói về Lễ hội đua ngựa Bắc hà,tôi xin đưa mấy nhận xét của riêng mình.Người Việt ta không lấy con ngựa là vật nuôi đầy tiện ích và gắn bó thì đã đành song là ngựa chiến ngựa thi thố thì lịch sử cũng ít có.Có lẽ là do giống ngựa:Ngựa Bắc hà,ngựa trong hình ảnh đẹp:-Ung dung yên ngựa trên đường suối reo...rồi cả ngựa trong phim ảnh của ta...tôi cứ thấy nhỏ quá,nó trông như cưỡi con lừa con ấy.Thời Quang Trung có lẽ kị binh là mạnh nhất,song hình tượng lại là Voi chiến lẫm liệt.!967 của thế kỉ trước,sơ tán Cao thượng Tân yên Bắc giang:cứ buổi chiều thấy một ông cụ râu trắng như cước,hồng hào...cưỡi một con ngựa chiến phi về hướng Nhã nam.Một hình thượng còn sót lại của Đề thám.Cả đời tôi chỉ bắt gặp một lần:người thật người,ngựa thật ngựa.Thế thôi!Rồi hồi đi B,bắt gặp cả những đại đội kị binh với những con ngựa khủng,nghe nói nhập của Mông cổ cũng đi B.Mãi về sau những đơn vị này cũng không thấy nói tới và họ đi B để làm gì?...
Gửi ý kiến cho bài này
Tên (*):
Email (*):
Nội dung :
Mã xác nhận : tvujpj
Bài viết khác