Tới nội dung
Nguyễn Xuân Hưng
Bình luận

Sự lạc hậu của Dự thảo Luật An ninh mạng

(Thư ngỏ gửi các đại biểu Quốc hội)

Kính gửi các quý vị là Đại biểu Quốc hội đương nhiệm

Lĩnh vực mạng là một lĩnh vực thuộc loại chuyên ngành tương đối hẹp, có thể do vậy mà chính một số các đại biểu quốc hội cũng thấy không rõ ràng. Biểu hiện của việc bày tỏ chính kiến trên mạng xã hội chỉ là một trong vô vàn hoạt động của mạng, đối tượng của Luật An ninh mạng. Có thể có một số hay phần lớn hoạt động của Quốc hội đang bị nhân dân phê phán, nên nhiều khả năng Dự thảo Luật này sẽ được Quốc hội thông qua. Nhưng nếu Luật này thông qua, tôi sẽ vẽ nên viễn cảnh tương lai của mạng xã hội và không gian mạng của người dùng Việt Nam và kiến nghị như sau:

1. Công an được quyền can thiệp sâu vào nhiều lĩnh vực của không gian mạng. Không gian mạng có tính liên kết quốc tế, can thiệp vào hoạt động của không gian mạng có nguy cơ vi phạm các cam kết về hội nhập kinh tế quốc tế. Những nỗ lực cắt đường biên giới quốc gia trong không gian mạng như tinh thần của Luật là một cố gắng lợi bất cập hại. Nó còn đi ngược với xu thế tiến bộ của thời đại 4.0, việc này chỉ kéo lùi sự phát triển của Việt Nam. Nên chăng, chỉ giới hạn về Luật "không gian mạng quốc gia" như định nghĩa, để bảo vệ an ninh mạng liên quan đến cơ quan nhà nước, các cơ sở tài chính quốc gia...

2. Công an sẽ làm việc chồng chéo với Ban Tuyên giáo về việc phán xử tội phạm chống Nhà nước. Những tiếng nói phản biện chính sách, chống tham nhũng sẽ có đường biên rất mờ so với tội tuyên truyền chống Nhà nước. Thực sự, nếu hiểu theo Luật này, những tiếng nói chống lại việc thông qua Luật đặc khu có thể khép vào dạng tội phạm không gian mạng. Và như vậy, cũng trái với các cam kết quốc tế về hội nhập, thậm chí trái với hiến pháp về quyền tự do công dân. Nguy cơ về việc tự do cá nhân, thư tín, bí mật riêng tư cũng sẽ bị xâm hại, chỉ cần lý do bảo vệ an ninh mạng.

3. Tinh thần và biện pháp bảo vệ an ninh mạng là cần thiết, vấn đề là làm theo mô hình nào? Hiện nay, chỉ riêng Trung Quốc hướng đến xây dựng không gian mạng riêng biệt. Nếu Luật An ninh mạng Việt Nam hướng đến mô hình Trung Quốc, khước từ không gian mạng mà đa số người dùng trên thế giới đang dùng, sớm muộn Việt Nam cũng sẽ bị phải tham gia vào không gian mạng ấy. Đó là nguy cơ bị thao túng cả về tinh thần, kinh tế. Hiện tại, làn sóng khách du lịch Trung Quốc đang dùng mạng máy tính Trung Quốc để thanh toán tiền Nhân dân tệ tại lãnh thổ Việt Nam một cách trái phép nhưng công khai không bị ngăn cấm, làm thất thoát tiền thuế không nhỏ. Đó là sự nguy hại cho an ninh kinh tế, và là đối tượng an ninh mạng. Tuy nhiên, các nhà quản lý ở Việt Nam chưa ý thức rõ điều này.

4. Việc xây dựng đội ngũ làm an ninh mạng là rất cần thiết, đặc biệt với chiến tranh hiện đại. Nên hướng mọi nguồn lực vào việc xây dựng đội quân tác chiến mạng bảo vệ Tổ quốc, ứng phó chiến tranh hiện đại, chống gián điệp nước ngoài, hơn là lãng phí nguồn lực hướng vào quốc nội để dập tắt tiếng nói phản biện. Theo Dự thảo Luật này, các cơ quan bộ, ngành đều có nhân lực trực thuộc lực lượng an ninh mạng, vậy hình thành một mạng lưới nhân lực trực thuộc công an, nằm tại các bộ ngành, không rõ công khai hay bí mật. Không rõ lực lượng này như một dạng gián điệp chìm hay nổi để làm việc an ninh mạng và nó sẽ ảnh hưởng thế nào đến hoạt động chuyên môn của các bộ ngành. Từ trước đến nay, chỉ có ngành ngoại giao có nhân viên an ninh được cài vào, như một sự cần thiết đương nhiên. Nay có thể các bộ ngành đối nội cũng sẽ có tình trạng như vậy.

5. Tôi không nghĩ mọi đại biểu quốc hội đều chơi FB, nên những lời này khó đến với các quý vị. Nhưng nếu các vị không tham gia mạng xã hội, thì làm sao các vị đủ dữ kiện, đủ từng trải để bấm nút quyết định một việc rất to lớn, rất bao trùm là an ninh mạng, trong đó việc chỉ trích trên FB chỉ là một ngách bé tý xíu. Tôi đã viết nhiều bài đả phá nạn thông tin giả trên FB (Thị phây), nhưng tin giả và tin xấu không phải toàn bộ mạng xã hội. Nếu không coi mạng xã hội như một tiến bộ của thế giới, chỉ nghĩ cách chống lại nó, thì sẽ đưa đất nước đi về đâu trong thời đại này? Cần phải coi không gian mạng là tài sản chung của nhân loại và chung sống với nó để cùng phát triển, Luật An ninh mạng được thiết kế theo tinh thần ấy mới có thể đưa đất nước vào thời đại 4.0.

Ngày 10/6/2018

Ký tên: Nguyễn Xuân Hưng (nhà văn)