Tới nội dung
Nguyễn Xuân Hưng
Bút ký

Rươi múa chài

·Loạt bài, kỳ 1/4

Năm đó, mùa rươi tháng 9 đôi mươi, tháng 10 mùng năm, tôi nhớ rươi về quê Kinh Môn. Có ông bạn vong niên nguyên quan chức Kim Môn (hồi còn nhập 2 huyện Kinh Môn, Kim Thành) dẫn đi xem vớt rươi, ăn rươi vớt ở sông. Người chủ thuyền vốn trước kia là dân thuyền chài, đã định cư rồi, vẫn giữ cái thuyền bé bé, thuyền có mui, gắn máy chạy xè xè.

Rươi nổi chính vụ từng đám, nhìn xa mầu xám, đến gần tinh ý mới thấy những sợi màu xanh ngoằn ngoèo giữa làn nước đỏ vàng. Chủ thuyền đã có đám vớt rươi dùng cái chài đánh cá, còn ông đi với cán bộ, dùng vợt to vợt rươi "cho sang", rồi dùng con rươi ấy, lát sau nhóm bếp ngay trên sàn thuyền.

Có đủ mọi loại rươi, không phải loại nào cũng như loại nào. Dân không phải vùng rươi không biết được. Rươi đăng chỉ để làm mắm. Dùng lưới (cái đăng) chắn một khúc sông. Thế thì bắt được rươi và có thể cả những cục vàng trôi sông. Kinh bỏ mẹ. Nhưng thời đại rươi đăng đã qua hàng chục năm rồi. Bây giờ người ta khoanh bãi, giữ gìn không cho dùng thuốc, để "nuôi rươi", thực ra là "nuôi ruộng bãi".

Khi nước dâng, rươi nổi lên. Ngày xưa rươi theo nước trôi ra sông. Bây giờ dùng lưới chắn ruộng bãi, rươi có nổi lên cũng ít con sổng ra sông được. Nên nói chuyện đi thuyền vớt rươi trên sông chỉ là kỷ niệm hồi xưa.

Lại nói tiếp, ông chủ thuyền thoăn thoắt tay vớt rươi, miệng cứ kể chuyện trên giời dưới biển. Ông bảo: Rươi đăng đừng ăn, rươi chài tạm được, rươi vợt là sang rồi, nhưng không hay bằng con rươi múa chài. Ai cũng hỏi: Con rươi múa chài là con rươi gì? Ông chài chỉ cười hê hê, bảo lần sau gặp các anh tôi sẽ nói.

Ăn uống no nê rồi, từ giã chủ thuyền cám ơn rối rít, còn hẹn hò lần sau ăn rươi múa chài. Tay sếp huyện chả nói gì, còn đế vào: Loại đó toàn biếu Bộ chính trị, có đãi khách phải giữ gìn lắm, nhất chú đấy.

Khi chào từ biệt Kinh Môn, ông anh quan chức bảo: Cậu kỹ sư nhiều chữ, lại quê rươi mà đếch biết con rươi múa chài thì, kha kha, là con rươi trái mùa chứ là gì, khoảng Tết là hay có lắm đấy.

Bây giờ thì rươi để ngăn đá tủ lạnh ăn quanh năm, nên không thể quên chuyện con rươi múa chài ngày xưa.