Tới nội dung
Nguyễn Xuân Hưng
Khảo cứu

Mạc Ngọc Liễn

Mạc Ngọc Liễn là ai? Là một quan chức triều Mạc, sinh 1528 mất 1594. Google tên ông sẽ ra hết. Mạc Ngọc Liễn không phải họ Mạc. Bố ông là Nguyễn Kính, quan trấn thủ Sơn Tây của triều Lê, có công phò Mạc Đăng Dung, nên khi triều Mạc lập ra, ông Kính được phong Tây Quốc công, là "ủy viên Bộ chính trị" của triều Mạc.

Cuộc đời Mạc Ngọc Liễn rất bi tráng. Ông Liễn được phong Đà Quốc công, địa vị còn hơn cha Nguyễn Kính, song cuộc đời ông sinh nhầm thời. Vua hèn, nước yếu. Quan lại lục đục nhũng lạm. Đất nước chia ba bè bảy mối đánh lẫn nhau, cuối đời, ông Liễn phải nhìn cơ đồ nhà Mạc bại vong, cùng với các thân vương Mạc chạy lên phía Bắc, long đong tái lập triều đình lưu vong, xây dựng Cao Bằng trấn thủ một cõi riêng, mà lúc nào cũng lo hai phía Nam Bắc.

Tại sao hôm nay lại nhắc đến Mạc Ngọc Liễn? Chả biết tại sao, đọc hết stt này thì nghĩ tìm xem duyên cớ tại làm sao?

Khi lâm chung, Mạc Ngọc Liễn có dặn Mạc Kính Cung, vị vua lưu vong của nhà Mạc rằng: "Nay khí vận nhà Mạc đã hết, họ Lê lại trung hưng, đó là số trời. Dân ta là người vô tội mà khiến để phải mắc nạn binh đao, ai nỡ lòng nào! Chúng ta nên lánh ra ở nước khác, nuôi dưỡng uy lực, chịu khuất đợi thời, chờ khi nào mệnh trời trở lại mới làm được, chứ không thể lấy lực chọi với lực. Khi hai con hổ tranh nhau, tất phải có một con bị thương, không có ích gì cho công việc. Nếu thấy quân họ đến đây thì chúng ta nên tránh đi, chớ có đánh nhau với họ, cốt phòng thủ cẩn thận là chính; lại chớ nên mời người Minh vào trong nước ta mà để dân ta phải lầm than đau khổ, đó cũng là tội lớn không gì nặng bằng..."

Tôi đang viết một bộ tiểu thuyết về nhà Mạc. Nhà Mạc không có võ công hiển hách, là một triều đại bại vong, là bên thất bại, chịu quá nhiều điều tiếng do bên thắng cuộc dựng nên. Triều đại ấy có những ông quan có tâm trong sáng như Nguyễn Liễn, mà không biết dùng, để đến nỗi thất bại thì thật là buồn quá. Lời tâm huyết "chớ nên mời người Minh vào nước ta mà để dân ta lầm than đau khổ" còn vang vọng mãi không thôi. Ngẫm mà cay đắng.

Mà sao hôm nay cứ nhớ ông Mạc Ngọc Liễn, một danh nhân cho đến nay vẫn bị vùi dập thế? Ai mời người Minh vào, tội ấy nặng không gì bằng