Chuyên nghiệp? Chuyên nghiệp ư? — Bài 5: Quân đội
(Chuyên nghiệp? Chuyên nghiệp ư?)
Chủ đề xây dựng một quân đội chuyên nghiệp để có sức mạnh là một chủ đề có tính toàn cầu, và đã có nhiều bài học kinh nghiệm.
Nước Mỹ tham chiến ở VN khi ấy chế độ quân dịch nghĩa vụ. Một khía cạnh nào đó, đổ lỗi cho chế độ nghĩa vụ quân sự khiến cho Mỹ thất bại, là quá đáng. Nhưng phải nhìn rõ, sự phản chiến có tác động lớn và lan rộng một phần là do chế độ nghĩa vụ quân sự. Sau chiến tranh Việt Nam, nước Mỹ thực hiện chế độ quân sự chuyên nghiệp. Hình như đổ quân đến các điểm nóng là những chiến binh chuyên nghiệp.
Năm 1979, TQ không thể thắng VN, cuộc chiến bộc lộ những khuyết tật của một quân đội đông mà yếu, lạc hậu về trang bị và học thuyết quân sự. TQ tuyên truyền thắng lợi mà không thể che đậy được là chết rất nhiều. Một khía cạnh nào đó, thắng lợi mà họ thu được thực tế là họ nhận ra phải cải tổ quân đội của họ một cách cấp bách. Cách đây nhiều năm, TQ đã giải tán các DN làm kinh tế, đủ thấy họ quyết tâm cải tổ quân đội của họ đến mức nào.
Vấn đề xây dựng quân đội chuyên nghiệp khác xa cách mà chúng ta gọi những "quân nhân chuyên nghiệp", đó chỉ là một ngạch sĩ quan kỹ thuật hoặc làm trong ngành dịch vụ cho quân đội. Hiểu đơn giản, quân đội chuyên nghiệp bao gồm những quân nhân lấy chiến đấu làm nghề kiếm sống suốt đời, hay nói đúng hơn là phải có những chiến binh chuyên nghiệp. Chỉ có quân đội chuyên nghiệp mới có thể nâng cao sức chiến đấu với hiệu suất cao nhất, không phải duy trì lực lượng binh sĩ thường trực quá đông.
Nước Nga thời Putin có thể đổ quân thần tốc xuống Crim và Đông Ucraina, là vì xây dựng chế độ quân đội chuyên nghiệp, họ có thể điều quân đến Siry chớp nhoáng là vì xây dựng được các đội quân tinh nhuệ, lấy chiến đấu làm nghề nghiệp. Thời Xô viết không thể có sức mạnh ấy.
Thực sự chế độ nghĩa vụ quân sự cũng cần trong trường hợp chiến tranh, và chỉ nên áp dụng với những việc phục vụ khác không cần kỹ năng kinh nghiệm. Sau 2-3 năm, chưa bắt đầu có kinh nghiệm thì đã ra quân, trong trường hợp phải xây dựng một đội quân kiểu "ngụ binh ư nông" như truyền thống thì chỉ nên đẩy mạnh việc huấn luyện quân dự bị, chứ không nên tốn kém nguồn lực cho một lượng lớn nhân vật lực nghĩa vụ quân sự.
Sẽ có rất nhiều người viện cớ lòng yêu nước để bảo vệ chế độ quân dịch. Nhưng họ quên là đất nước đang thời bình, và cái đích là quân đội mạnh, thì không bàn. Không phải trong tất cả nam thanh niên ai cũng có khả năng chiến đấu như nhau. Có một bộ phận nam nữ thanh niên chỉ phù hợp làm việc ở lĩnh vực kinh tế, xã hội khác xa với tố chất người lính, và họ không phải phí 3 năm thanh xuân vào việc học làm lính. Trong số đó, có một số người đặc biệt sinh ra phù hợp với đức tính làm quân nhân, họ chiến đấu hơn người, dũng cảm hơn người... Và hãy dùng họ làm những người cầm súng chuyên nghiệp, họ sẽ trở thành một đội quân tinh nhuệ hơn hẳn đội quân tính đúng thời hạn vài năm sẽ ra quân. Chỉ có như vậy mới có thể duy trì quân số ít mà thiện chiến, tăng lương thật cao cho các quân nhân.
Khi Quốc hội định bàn việc thay cho đi nghĩa vụ thì phải nộp tiền, một số nhà yêu nước đã phản đối kịch liệt. Tôi lại thấy một tia sáng mới về việc cải tổ quân đội. Một ý tưởng mới chắc chắn sẽ gặp phản đối, nhưng không mới như năm 1905 có ông Enxtain nào đó bảo thời gian có thể co dãn được
Kinh tế thị trường ắt đẻ ra nhu cầu kiếm tiền, kể cả bằng cách cầm súng. Hàng vạn thanh niên châu Âu đầu quân cho Is không phải vì lý tưởng mà là đánh thuê. Lính đánh thuê đến Ucraina không hẳn họ thù ghét nước Nga. Đó là những người đánh thuê, làm nghề chiến đấu. Đánh nhau với kẻ thù ấy, liệu những tân binh có thời hạn sẽ ra sao. Đây là một mặt khác của cơ chế thị trường hoàn toàn.
Có người sẽ nói tôi có ý xem nhẹ công tác chính trị. Tất nhiên là không thể bỏ công tác chính trị, nhưng không thể duy trì một bài chính trị ngày xưa, khi mà xã hội đã khác, kẻ thù đã khác.
Stt này múa rìu qua mặt các thợ. Tôi cũng là quân nhân một thời, và tôi tin thời ấy đã qua rồi. Về mặt lú luận mà nói, sức mạnh của đất nước phụ thuộc nhiều vào quân đội, và nó làm nên số phận dân tộc, nên ai cũng có quyền bàn cứ như đại tướng sắp ra trận. Stt này chém gió một chút chơi