Tới nội dung
Nguyễn Xuân Hưng
Bình luận

Trung – Việt vân vi (1)

·Loạt bài, kỳ 1/4

Vừa rồi, có một ông anh cấp cao bảo tôi, cậu không đồng ý Luật Đặc khu, lại không đồng ý Luật An ninh mạng, sao cậu ghét Trung Quốc thế? Tôi trả lời ông anh: Ngay câu hỏi của anh đã thấy giằng các vấn đề nội bộ VN với vấn đề "ghét TQ" thì đã là câu trả lời rồi. Trên các phương tiện truyền thông, có người bảo công khai lên án Trung Quốc làm hại Việt Nam (như chiếm đảo, làm rối loạn kinh tế bằng những việc đút lót để trúng thầu, đưa người đến các khu công nghiệp, xây dựng tiểu Chinatown…) là phá hoại tình hữu nghị với TQ. Tôi viết bài này để nói một vấn đề: Hữu nghị với TQ phải liên quan đến việc đấu tranh giữ chủ quyền của Việt Nam. TQ có nhiều cái tốt, chính sách trị dân xây dựng quốc gia của TQ có nhiều điểm mạnh cần học hỏi, nhưng cũng nên nhìn thấy những thứ xấu xa trong hành xử của người (dân và lãnh đạo) TQ. Cần nói thêm: Tôi không ghét Trung Quốc, tôi chỉ ghét người ta dập khuôn TQ vô điều kiện

1. Trung Quốc đang thức dậy

Hồi đầu năm nay, một người Trung Quốc hỏi tôi: Anh mấy năm rồi không đi TQ? Tôi bảo: 5 năm. Người đó nói: Vậy thì anh lại chưa biết TQ rồi.

Thật vậy, sau chuyến đi TQ, tôi thấy TQ đã tiến vượt bậc chỉ trong 5 năm, điều mà một người du khách như tôi cũng nhận thấy.

Một là, TQ đã giải quyết xong chuyện đi lại. Hệ thống giao thông đã hầu như hoàn chỉnh. Các đô thị lớn nối nhau bằng đường cao tốc và hệ thống tàu cao tốc đường dài. Trước đây 5 năm, TQ cơ bản giải quyết xong chuyện ăn ở và đi lại nội đô, thì nay cơ bản xong chuyện đi lại đường dài. Có một người đi châu Âu và Mỹ, nói rằng, đi lại ở TQ bây giờ có phần thuận tiện hơn ở Âu, Mỹ.

Hai là, TQ đã tiến một bước quá dài trong việc thanh toán và giao dịch. Điều này liên quan đến cuộc cách mạng tin học. TQ đã có mạng tin học riêng biệt. Tương ứng với Yahoo, Facebook, Amazon, Youtobe, thì TQ có những ứng dụng tương tự. Một thế giới ảo của riêng người TQ. Bây giờ, ngay cả chợ nông thôn cũng có thể thanh toán qua điện thoại di động thông minh. Mua hàng, đặt vé, gọi xe, dịch vụ… nhất nhất chỉ cần một cái điện thoại TQ. Nói họ sẵn sàng cho kỷ nguyên 4.0 là không hề phóng đại. Linh kiện, máy móc họ sản xuất được, chủ động mọi thứ trong cuộc cách mạng này. Không nói về quân sự, về dân sinh TQ ngày nay có thể đã sánh ngang các nước văn minh phương Tây.

Ba là, TQ tiến tới kiểm soát công dân, nói văn vẻ là chấm điểm công dân, hoặc biểu hiện là xây dựng đô thị thông minh. Đi TQ, đến vùng Đại Lý xa xôi, vào bất cứ ngõ ngách nào cũng có camera giám sát. Người TQ thí điểm chấm điểm công dân của họ. Hành vi xã hội đều được giám sát. Anh vứt rác ra đường, hay chen lấn xô đẩy ở bến xe, hoặc vi phạm giao thông có thể bị điểm trừ, giúp đỡ người già có thể được điểm cộng. Đã có một thí nghiệm, ở Trùng Khánh có 30 triệu dân, gần 200 triệu camera, một phóng viên tự mất tích, chỉ 7 phút sau là người ta tìm thấy. Dĩ nhiên họ sẽ xem lại dấu vết đường đi qua 7 phút mất tích ấy xem anh ta đã làm gì. Chấm điểm công dân mới là thí điểm, chắc là họ làm được. Đi liền với chuyện này, những chuyện tệ nạn ăn chơi trác táng kiểu Đông Quảng gần Quảng Châu những năm trước đã hết hẳn. Bây giờ các khách sạn TQ gái tiếp thị kín đáo, nhét cạc vào cửa, có gì thì gọi theo nhu cầu. Bây giờ ở các tỉnh xa, như tôi đã ở Liễu Châu, Đại Lý sau 9-10 giờ đêm là yên vắng, khó tìm thấy ăn đêm. Một tình hình an ninh được các lãnh đạo tạo dựng, nhưng rất khác một đô thị phồn thịnh.

Như vậy, sự khác nhau của TQ bây giờ so với năm năm trước là gì? Năm năm trước, TQ vẫn ở trạng thái “giấu mình chờ thời”, ngày nay họ đã “bộc lộ tranh hùng”. Khác nhau về chất. Có thể nói TQ nói “tranh hùng” là đối với thiên hạ. Họ coi trọng đối ngoại, cứng rắn đối nội. Lấy sự “hùng bá” để trị nội. Những người TQ tôi biết, mấy năm trước khiêm nhường, năm nay gặp lại đều nói TQ giờ có mặt vượt Mỹ, vài chục năm nữa sẽ lãnh đạo thế giới. Có người còn nói, đó là sự rửa nhục 100 năm hèn yếu của người TQ thời Thanh, và sự hùng mạnh này là đỉnh cao 5000 năm lịch sử. Tuyên truyền như thế trong dân, những mâu thuẫn sẽ bị là phẳng đi.

Như vậy, phải nói thật rằng, TQ đang hùng cường, nói như các cụ ngày xưa, một triều đại đang hưng thịnh. Ngày nay đã rõ dần mô hình “chủ nghĩa xã hội mang mầu sắc TQ”. (còn nữa)