Trung – Việt vân vi (3)
3. Cái xẩy, cái ung
Phàm là gieo gió gặt bão. Nước Đức Hitle lấy xâm chiếm để hùng mạnh, thì sụp đổ vì chiến bại. Nước Nga Xô viết hùng mạnh vì chế độ tập trung bao cấp, thì sẽ sụp đổ do hậu quả của quan liêu bao cấp. Nước Trung Hoa của Đặng, nhờ bắt tay với Mỹ và phương Tây, chuyển thành kinh tế thị trường, hội nhập vào chuỗi thị trường của họ để vươn lên rồi có dã tâm thì sẽ khốn khó vì xung đột thị trường với phương Tây. Phần này coi như một sự giải trí, một tiên tri về bắt đầu một ngày tàn của giấc mộng TQ.
Nhiều nước cũng ghép nối với phương Tây để giàu mạnh, rồi trở thành một mắt xích xã hội của họ. TQ không như vậy, họ chỉ ghép với thế giới một nửa ở khâu thị trường hàng hóa. Một nửa là xã hội con người thì vẫn vậy, mà dần cô lập hơn, rồi tranh đua và tiến tới thôn tính họ. Như vậy ắt sớm muộn sẽ có mâu thuẫn, và biến động là từ đây.
Có người dự đoán TQ mạnh lên sẽ gây chiến, rồi chiến tranh thế giới thứ 3 phân chia thế giới với Nga, Mỹ. Cũng có thể, nhưng bắt đầu thì mầm mống không phải từ quân sự. Hiện nay, TQ sẽ phải đối phó với chiến tranh thương mại. Thương mại làm TQ mạnh lên, sẽ làm TQ biến động, chưa đến sụp đổ thì cũng sẽ yếu đi.
Nếu theo dõi cuộc mặc cả thương mại Mỹ- Trung, thì có người sẽ nói: Ăn thua gì? Hai nền kinh tế khổng lồ, mặc cả với nhau giảm thâm hụt mấy chục tỷ đô, chả đi đến đâu. Nếu TQ cho Mỹ tự do bán hàng sang TQ, thì Mỹ cũng chả có gì để bán cho thăng bằng cán cân mậu dịch. Vậy nhưng hai phía đang rất toan tính, và không khoan nhượng, vì sao? Bởi vì đây không phải cuộc chiến thuần túy thương mại như nó được dán nhãn. Đây là một mưu toan sửa sai của người Mỹ, sau một thời gian không cảnh giác, đã dính đòn gậy ông đập lưng ông. Mỹ và phương Tây vô tư đón nhận TQ trở thành một mắt xích thị trường của thế giới tư bản. Giờ đây, nhiệm vụ của thế giới tư bản bị TQ lợi dụng là chấm dứt sự lợi dụng ấy. Đó là cuộc chiến chính trị, chứ không chỉ là kinh tế. Cuộc chiến này có dấu hiệu được khởi động từ Obama. Xoay trục là gì? Trước hết là kinh tế, bao vây TQ chứ không phải là quân sự.
Những năm trước, Obama đã hành động, ông ta làm ra cái TPP, rồi có động tác khiến một loạt công ty lớn chuyển sản xuất khỏi TQ, nhưng đến Trump làm kiên quyết hơn, trong khi châu Âu còn lưỡng lự, thì Trump tuyên bố chiến tranh thương mại. Dùng TPP hay dùng chiến tranh thương mại, giữa Ô và Trăm, cùng một mục tiêu, chỉ khác cách thức. Mâu thuẫn Mỹ và các thành viên G7 khác, hoặc G20 sẽ có lúc được hòa giải, thì TQ dần bị đẩy khỏi chuỗi sản xuất hàng hóa của họ. Đó là điều mà TQ không muốn thấy. Sau mấy chục năm hòa hoãn, liên kết kinh tế, cả hai phía cùng thắng, mà TQ thắng lớn hơn. Thử tưởng tượng, nếu TQ bị đẩy ra khỏi chuỗi sản xuất của thế giới tư bản, thì sẽ như thế nào? Sẽ như bà lão đã từ biệt túp lều máng lợn đang sống trong cung điện, giờ có nguy cơ trở về cái túp lều xưa. Cho nên, trong các diễn đàn kinh tế, Mỹ thì kêu gọi bảo hộ mậu dịch, TQ thì nhấn mạnh tự do hội nhập kinh tế. Lời nói ra đều có ẩn ý cả. Tôi đã đọc một bài trên báo chính thống, ra giọng chống Mỹ, ca tụng Tập hô hào hội nhập kinh tế, rồi nói theo giọng Tập lên án chiến tranh thương mại do Mỹ phát động, cho rằng các nước sẽ cùng thua. Đó là người tuyên truyền phần ngọn, tuyên truyền theo định hướng TQ, không hiểu cái nguyên cớ sâu xa ở bên trong của 2 gã khổng lồ kinh tế. Nói nôm na, về “lập trường quan điểm”, người Mỹ và phương Tây hiểu ra, TQ vẫn là TQ, vậy thì để họ tự chơi theo kiểu của họ, ta không chơi với họ nữa. Sự biến động đến với TQ phụ thuộc vào chuyện TQ tự chơi đến mức độ nào mà thôi. Mỹ và phương Tây không chịu nằm yên để bị TQ nuốt, đó là một thực tế. Các báo chính thức của Mỹ đã đặt vấn đề: Chúng ta chả lẽ chỉ có một con đường là chọn cách đầu hàng TQ hoặc bị TQ tiêu diệt thôi hay sao? Chúng ta đã “đẻ ra” TQ, giờ nằm mà chịu hay sao?
Tuy nhiên, phải nhìn nhận khách quan rằng, TQ ngày nay không còn là nó cách đây 5, 10, 20 năm nữa. Nó không chịu bị đòn mà không phản công kịch liệt. Túp lều của họ không còn như xưa nữa mà có thể cái máng lợn cũng đã mạ bạc rồi. Cái gọi là một vành đai, một con đường là cách mà người TQ phản kháng lại tương lai không còn nằm trong chuỗi sản phẩm với Mỹ và phương Tây, mà họ tạo lập một thị trường riêng rẽ, do TQ lãnh đạo, coi Mỹ và phương Tây là đối thủ. Rồi tụ họp ở Thượng Hải lập ra khối BRICS cũng là nhằm đối phó với tương lai ấy nhưng các anh BRICS không bao giờ có tiếng nói chung và thực lực kinh tế, chỉ là một loại răn đe chính trị mà thôi. TQ cũng đã ra sức cải tiến, làm lành mạnh hóa nền kinh tế. Nếu chú ý, có thể thấy họ đã thay đổi phương hướng phát triển, chú trọng vào công nghệ cao, chuyển dần công nghệ lạc hậu ra các nước kém hơn. Họ chú ý nâng cao tiêu chuẩn môi trường, đua tranh khoa học kỹ thuật. Cuộc cách mạng về mạng Internet, thanh toán nội địa cũng nằm trong đường lối đó. Có nhiều điều TQ đã vượt xa VN, ví dụ chuyện cấm doanh nghiệp quân đội làm kinh tế, tăng cường đầu tư ra nước ngoài…
Nếu cuộc chiến thương mại với Mỹ quyết liệt, Mỹ bắt tay được với Nga, Ấn, dàn hòa với EU để cùng ép TQ, là lúc TQ cảm thấy ngày vui của họ sắp kết thúc. Lúc đó TQ sẽ thấy mọi sự chỉ là "giấc mộng". Động loạn nội địa TQ sẽ bắt nguồn từ đây. TQ sẽ suy giảm tăng trưởng, rồi các vấn đề nội tại của nền kinh tế nổi lên, cộng hưởng với các vấn đề xã hội, lúc đó sẽ là bắt đầu vào thời kỳ loạn. Cái xẩy sẽ nẩy cái ung. Đó là lúc họ tìm cách giải quyết đối nội bằng cách chuyển sức ép mâu thuẫn ra các nước xung quanh. Và, chiến tranh với lân bang có thể sẽ xảy ra, đầu tiên là thu hồi Đài Loan. Con hổ vùng vẫy sẽ rất khủng khiếp và lân bang sẽ chịu hậu quả đầu tiên, nhất là nước nào phụ thuộc nặng nề vào kinh tế TQ. Nói chung, đừng nghĩ TQ loạn là hoàn toàn tốt cho một nước như Việt Nam. Chỉ có thể tự an ủi, ngày mà TQ loạn chắc còn lâu. Họ đang ở đỉnh cao. Tức là họ sẽ đi xuống, nhưng đến được đáy còn lâu lắm.
Vậy lãnh đạo và nhân dân Việt Nam hiện nay nên như thế nào? Cha ông ta đã giải quyết được câu hỏi này từ lâu rồi, chỉ có điều người ta có nhìn thấy không? (còn nữa)