Chuyện ta đã chán, chuyện Tàu chưa tan (5)
B5. Thành quản
Ở đô thị TQ, có nhiều cái hay mà nhiều cái dở. Khác VN.
Ở VN mở đường, ông bị mất nhà thì ngậm ngùi ra đi, ông thì tự nhiên thành nhà mặt đường. Ở TQ không thế. Mở đường tính toán chiều ngang đường và hai dãy nhà phố hai bên, đến đâu là xúc tất cả. Tất cả đều phải tái định cư và không có ai tự nhiên lồi ra mặt đường. Dãy nhà phố mới thì có chính sách bán riêng. Do cách quy hoạch đường phố như thế, 100% đường mới to đẹp, và bên trong ngõ, đi vào sau tòa nhà mặt đường là phố cũ xập xệ, tối tăm. Du khách chỉ nhìn thấy con đường phố hiện đại. Đó là khu vực có cư dân cũ, còn nơi nào có đất trống thì họ làm đường rất lớn, các khu nhà ngay ngắn. Ở VN, ngay HN, ví dụ những khu vực nhà liền kề quy hoạch trên vùng ruộng Cầu Giấy ở Dịch Vọng Hậu, đường nội bộ ô bàn cờ nhưng 2 xe ô tô con tránh nhau rất khó khăn.
Hồi tôi đi TQ, nông thôn của họ cũng có chuyện biểu tình về chuyện lấy đất. Y như VN.
Ở Quảng Châu, lực lượng gọi là Thành quản là ông vua đường phố. Họ có thể tịch thu hàng rong, hoặc giải quyết một vài rắc rối khác. Hầu hết nhìn bọn Thành quản bằng con mắt coi khinh và sợ. Họ đại khái như dân phòng của VN, nhưng hình như được công an trả tiền để giữ gìn trật tự đô thị. Cũng có xe đi tịch thu đồ của người chiếm vỉa hè, bán rong, y như ở VN.
Ở Quảng Châu, thỉnh thoảng lại thấy có ông ăn mặc rất oách tay đeo băng đỏ đứng giữ trật tự ở ngã tư. Phất cờ cho người đi bộ và xe cộ sang đường. Đó là người vi phạm giao thông mức độ nào đó, bị phạt làm việc đó. Nếu không có người bị phạt thì Thành quản cũng làm. Chuyện này TQ làm nghiêm và hay. Ở VN chắc không làm được, vì nếu thế thì thu tiền phạt làm sao?
Riêng thu tiền phạt, TQ làm rất nghiêm túc. Phóng vượt tốc độ đêm, bị phạt nguội, sáng ra nhận được phiếu phạt, khổ chủ phải tức tốc đi nộp tiền, vì sẽ bị tính lãi ngày. Chả nhìn thấy công an đâu. Việc này VN còn lâu mới làm được.
Ở Chiết Giang tôi có đi loăng quăng thấy nông thôn của họ giàu có, khá tốt. Nhưng ở Quảng Châu, nơi phát triển sớm nhất TQ, thì ra ngoài ngoại thành nông thôn nghèo khó lắm. Công nghiệp bị đẩy về ngoại vi khoảng 100 km, các vấn đề xã hội cũng rất gay gắt. Tôi gặp khá nhiều người Việt tự tìm sang đó làm thuê. Làm công nhân thôi, lương chỉ đủ sống mà cv nặng nhọc.
Đô thị lớn như Quảng Châu, đã cấm xe máy và có hệ thống tàu điện ngầm hiện đại. Trước HN ít nhất 30 năm. (vì họ đã làm 15 năm, 15 năm nữa không biết có bằng họ cách đây 15 năm không)