Chuyện ta đã chán, chuyện Tàu chưa tan (6)
B6: Con một
Một ông Tàu trí thức bảo tôi: Chế độ xã hội chúng tôi đang đổ vỡ như một người tự kỷ, nguyên nhân là tình trạng con một.
Khi một đứa con sinh ra, nó có 6 người lớn xúm vào chăm nó: Ông bà nội ngoại và bố mẹ. Ở thành thị, một đứa con sẽ hưởng mọi sự ưu việt, học trường nội trú, nâng như nâng trứng. Một bạn hỏi tôi, hình như các em nhỏ toàn ở nội trú? Không hẳn tất cả, nhưng nhiều người chọn trường nội trú hoặc trường quốc tế cho con. Đô thị VN thế nào, mà vẫn có điều kiện lo cho con học trường tốt nhất, thì người TQ có điều kiện gấp 3 lần.
Hai ba năm nay, TQ bắt đầu bỏ chế độ con một, nhưng hệ lụy của nó rất lâu sau mới có thể giải quyết xong. Khi đứa con lớn lên, khoảng 15-16, nó dần tách khỏi ông bà cha mẹ, thì chính người lớn bị một khoảng trống rất lớn. Nhiều người bị sốc. Từ chỗ hy vọng lớn vào con, nó lớn lên không nghe mình, còn đối xử ghẻ lạnh nữa. Đứa con ấy lấy vợ lấy chồng, nó nghiễm nhiên hưởng núi của của cha mẹ mà không mảy may suy nghĩ gì nữa. Tôi đã gặp những người ngoài bốn mươi (cả nam và nữ), phần lớn có nhà mà sinh hoạt như độc thân. Tiền nong có rồi, công việc chức tước đâu vào đấy rồi, con lớn rồi, ai lo người đó, sống cho mình. Đó là một tình trạng rất nguy hiểm. Gia đình có cũng như không... Dẫn đến ai ai cũng vì mình. Tự kỷ còn là ít. Người TQ hiện đại có nhiều thói xấu cá tính phạm nhiều tệ nạn hơn Đài Loan và Hồng Công (mặc dù vẫn là dân TQ cả), một phần do chế độ chính trị, nhưng cũng do chế độ một con mà ra...
Ở nông thôn, người ta vẫn đẻ 2 con. Người dịch cho tôi quê Chiết Giang, sinh 7x, ở nhà vẫn có em. Nói thật đút lót tiền cho cán bộ xã, làm khai sinh sau hoặc nhận làm con nuôi.
Chế độ một con còn hệ lụy kinh khủng: Đó là tỷ lệ nam nữ. Người ta có thể bỏ đứa con là nữ, nếu chửa đã 5 tháng, dịch vụ siêu âm ngầm giá cao. Bây giờ thì nữ TQ ít hơn nam. Nam ở nông thôn nghèo không thể lấy vợ được, nên mới có chuyện tràn sang các nước phía Nam tìm vợ. Tôi đến Quảng Châu, thấy mấy ông cán bộ U40 chiều vợ kinh khủng. Hẹn đi ăn thì chỉ có ăn trưa, bữa chiều còn về nấu canh cho vợ. Người Quảng vào bữa ăn phải ăn bát canh đầu tiên và chiều vợ thì phải làm. Buồn cười lắm.